Rəqəmsal dünyanın ən qorxulu və qəddar kiber-fırıldaqçılıq növü ilə qarşı-qarşıyayıq. Dünyasını dəyişmiş insanların rəqəmsal izlərini təqib edən cinayətkarlar, ağır yas içində olan ailələrin ən zəif anından və emosional sarsıntısından istifadə edərək onları tələyə salırlar.

Patrul.az-ın araşdırmalarına görə, kiber-cinayətkarlar artıq sadə profil oğurluğundan deyil, süni intellektin imkanlarından istifadə edirlər:

Vəfat etmiş şəxsin sosial şəbəkələrdəki köhnə videolarından götürülən cəmi 3-5 saniyəlik səs yazısı kiber-fırıldaqçılara bəs edir. Süni intellekt vasitəsilə həmin şəxsin səsi klonlaşdırılır və ailə üzvlərinə zəng edilərək rəhmətə gedənin səs tonu ilə kömək istənilir.

Fırıldaqçılar nekroloqları, dəfn elanlarını və rəhmətə gedən şəxsin yaxınlarının paylaşımlarını analiz edirlər. Kimin kim olduğunu öyrəndikdən sonra, yaslı ailəyə vəfat edən şəxsin adından “təcili borc”, “keçmiş gizli hesab” və ya “tibbi xərc” ssenariləri ilə mesajlar yazılır.

Ağır itki yaşayan və rasional düşünmə qabiliyyəti müvəqqəti iflic olan yaxınlar, qarşı tərəfdəki səsin və ya yazının saxta ola biləcəyini sorğulamadan tələb olunan pulları fırıldaqçıların hesabına köçürürlər.

Yas fırıldaqçılığı təkcə maddi itki deyil, həm də insan duyğularının ən ağır şəkildə istismar edilməsidir. Bu təhlükədən qorunmağın tək yolu — rəqəmsal dünyada vəfat edən yaxınlarımızın hesablarını sürətlə qoruma altına almaq, dondurmaq və nə qədər real səslənsə də, rəqəmsal platformalardan gələn qəribə maliyyə tələblərinə qarşı soyuqqanlılığı qoruyub dərhal hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etməkdir.

Cəmilə Cəfərzadə