Azərbaycan qanunvericiliyində uşaqlar da hüquq subyekti sayılır. Yəni onların da müəyyən hüquq və vəzifələri var. 

Patrulaz.az-ın məıumatına görə, uşaqlar bu hallarda valideynləri ilə bağlı məhkəməyə müraciət edə bilərlər:

Valideynlərin qəyyumluq və ya himayə vəzifələrini pozması

Əgər valideynlər uşağa qarşı fiziki, psixoloji və ya cinsi zorakılıq tətbiq edirlərsə, onu baxımsız, laqeyd qoyurlarsa, uşağın təhsil hüququnu, sağlam inkişafını təmin etmirlərsə, onda uşaq və ya onun adından çıxış edən şəxs (məsələn, müəllim, qohum, sosial işçi və ya prokuror) valideynlərin valideynlik hüquqlarının məhdudlaşdırılması və ya əlindən alınması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər.

Mülki və maliyyə mübahisələri

Əgər uşaq irs hüququndan məhrum edilibsə və ya valideyn onun adına olan əmlakı qanunsuz şəkildə istifadə edirsə, uşaq və ya onun qanuni nümayəndəsi valideynə qarşı mülki iddia qaldıra bilər. Bu hal daha çox uşaq yetkinlik yaşına çatanda (18 yaş) baş verir.

Aliment məsələsi

Əgər boşanmış valideyn aliment ödəmirsə və uşaq artıq 18 yaşa çatıb amma hələ təhsil alırsa, uşaq müstəqil şəkildə aliment tələbi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər.

Amma praktikada…

Azyaşlı uşaqların birbaşa özlərinin valideynlərini məhkəməyə verməsi çox nadir haldır. Adətən bu proses vəkillər, qəyyumlar və ya dövlət qurumları vasitəsilə aparılır.

Hüquqdan əvvəl mənəviyyat

Məsələ təkcə qanunla bitmir. Uşağın valideynini məhkəməyə verməsi əslində ailə daxilindəki dərin bir problemə işarədir. Belə hallarda hüquqi müdaxilə vacib olsa da, psixoloji və sosial dəstək də mütləqdir.

Qısacası, bəli, hüquqi baxımdan uşaqların valideynlərini məhkəməyə vermək hüququ var, amma bu, ciddi əsaslara söykənməlidir. Ən sağlam yol isə hər zaman hüquq-məhkəməyə gedib çıxmadan öncə problemin ailə daxilində və ya mütəxəssis yardımı ilə həllidir.

Ləman Sərraf