Ev heyvanları bu gün bir çox ailənin ayrılmaz üzvünə çevrilib. Pişiklər, itlər, quşlar və digər ev heyvanları insanlara sevinc, psixoloji rahatlıq və yoldaşlıq bəxş edir. Onlara qayğı göstərmək, bəsləmək və qorumaq bəzi insanlar üçün gündəlik həyatın vacib hissəsidir.

Lakin Patrul.az araşdırmasına görə, ev heyvanları nə qədər sevimli və şirin olsalar da, bəzi hallarda insan sağlamlığı üçün risk yarada bilən xəstəliklərin daşıyıcısı ola bilərlər. Bu xəstəliklər tibbdə “zoonotik xəstəliklər” adlanır və heyvandan insana keçə bilir.

Mütəxəssislər bildirir ki, risk əsasən gigiyena qaydalarına əməl edilmədikdə, ev heyvanlarının mütəmadi baytar nəzarətindən keçmədikdə, eləcə də immun sistemi zəif olan şəxslərdə artır. Bununla belə, düzgün qulluq və sadə profilaktik tədbirlərlə bu təhlükələrin böyük hissəsinin qarşısını almaq mümkündür.

Aaraşdırma çərçivəsində ev heyvanlarından insanlara keçə bilən ən çox rast gəlinən 8 xəstəliyi və onlardan qorunma yollarını təqdim edirik:

Üzük qurdu

Dəriyə, baş dərisinə və dırnaqlara təsir edən göbələk infeksiyasıdır. Əsasən pişik və itlərdən birbaşa təmas yolu ilə keçir.

Məsələn, evdə pişiyini tez-tez qucaqlayan şəxsin qolunda və ya baş dərisində dairəvi, qaşınan ləkələrin yaranması bu xəstəliyin əlaməti ola bilər.

Qorunma yolu:

Ev heyvanlarını müntəzəm çimizdirmək, onların yatdığı və gəzdiyi yerləri dezinfeksiya etmək, dəri üzərində keçəl ləkələr olan heyvanlara toxunmamaq və hər təmasdan sonra əlləri yumaq tövsiyə olunur.

Toksoplazmoz

Pişik nəcisində olan parazit səbəbilə yaranır və xüsusilə hamilə qadınlar üçün təhlükəlidir. Məsələn, pişiyin tualet qutusunu qoruyucu vasitə olmadan təmizləyən hamilə qadınlarda bu infeksiya ciddi fəsadlara yol aça bilər.

Qorunma yolu:

Pişiklərin tualet qutusu əlcək ilə və hər gün təmizlənməli, mümkün olduqda bu işi hamilə qadınlar deyil, başqa şəxslər görməlidir. Az bişmiş ət məhsullarından uzaq durmaq da vacibdir.

Pişik qaşınması xəstəliyi

Bu xəstəlik yoluxmuş pişiklərin cızması və ya dişləməsi nəticəsində yaranır. Xüsusilə uşaqların pişik balaları ilə oynayarkən əl və qollarında yaranan cızıqlardan sonra limfa vəzilərinin şişməsi bu xəstəliyə işarə edə bilər.

Qorunma yolu:

Pişiklərlə kobud oyunlardan çəkinmək, cızıqları dərhal sabunlu su ilə yumaq, pişikləri birələrdən qorumaq lazımdır.

Salmonellyoz

Daha çox sürünənlər, quşlar və çiy qida ilə bəslənən ev heyvanları vasitəsilə yayılır. Məsələn, evdə saxlanılan tısbağaya toxunduqdan sonra əllərini yumayan uşaqlarda ishal və qarın ağrıları yarana bilər.

Qorunma yolu:

Ev heyvanlarına və onların yeminə toxunduqdan sonra əlləri mütləq yumaq, sürünənləri uşaqlardan və mətbəxdən uzaq saxlamaq tövsiyə edilir.

Leptospiroz

Yoluxmuş itlərin sidiyi ilə çirklənmiş su və torpaq vasitəsilə ötürülə bilər. Məsələn, yağışdan sonra palçıqlı ərazilərdə gəzdirdilən itlər bu bakteriyanı evə daşıya bilər.

Qorunma yolu:

İtlərin peyvənd olunması, çirkli və palçıqlı ərazilərdə gəzdirməmək, tullantıları təmizləyərkən əlcəkdən istifadə etmək vacibdir.

Kampilobakterioz

Əsasən ishalı bala it və pişiklərdən insana keçir. Məsələn, ev heyvanının altını təmizlədikdən sonra əllərini yumağı unudan şəxslərdə mədə-bağırsaq pozuntuları yarana bilər.

Qorunma yolu:

Ev heyvanları ilə təmasdan sonra, xüsusilə yeməkdən əvvəl əllərin yuyulması əsas şərtdir.

Quduzluq

Yoluxmuş heyvanın dişləməsi ilə keçən və ölümcül olan virus xəstəliyidir. Məsələn, sahibsiz it və ya pişik tərəfindən dişlənən şəxslər vaxtında tibbi yardım almadıqda risk altına düşür.

Qorunma yolu:

Ev heyvanlarının quduzluğa qarşı peyvəndi vaxtında edilməli, sahibsiz və vəhşi heyvanlardan uzaq durulmalıdır. Dişləmə halında dərhal həkimə müraciət edilməlidir.

Qarmaq qurdları və yuvarlaq qurdlar

Bu parazitlər nəcislə çirklənmiş torpaq və ya heyvan tükləri vasitəsilə insanlara keçə bilər. Məsələn, həyətdə oynayan uşaqların torpaqla təmasdan sonra əllərini yumaması bu riskləri artırır.

Qorunma yolu:

Ev heyvanlarının mütəmadi qurdlara qarşı dərmanlanması, nəcisinin dərhal təmizlənməsi və uşaqlara gigiyena qaydalarının öyrədilməsi vacibdir.

Mütəmadi baytar müayinələri, düzgün gigiyena, təmiz mühit və maariflənmə ev heyvanları ilə sağlam və təhlükəsiz birgə yaşamın əsas şərtləridir. Unutmaq olmaz ki, məsuliyyətli yanaşma ilə ev heyvanları insan sağlamlığı üçün təhlükə deyil, əksinə, həyatımıza dəyər qatan dostlara çevrilir.