Günəşdə qeyri-adi aktivlik: Kiçik ləkə qrupu alimlərin diqqət mərkəzindədir
Günəş hazırda nisbətən sakit dövrünü yaşasa da, alimlər ulduzun səthində yaranan kiçik, lakin mürəkkəb quruluşa malik ləkələr qrupunu diqqətlə izləyirlər.
Patrul.az xəbər verir ki, Rusiya Elmlər Akademiyasının Kosmik Tədqiqatlar İnstitutunun Günəş Astronomiyası Laboratoriyasının yaydığı məlumata görə, son günlər müşahidə olunan 4465 nömrəli Günəş ləkələri qrupu gözlənilməz xüsusiyyətləri ilə seçilir.
Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, bu ləkələr qrupu ölçü baxımından böyük deyil. Onun sahəsi cəmi 180 vahid olaraq qiymətləndirilir. Lakin buna baxmayaraq, maqnit quruluşunun mürəkkəbliyi baxımından demək olar ki, maksimum sayılan Beta-Gamma kateqoriyasına yaxın səviyyəyə çatıb. Günəş fizikləri üçün əsas maraq doğuran məqam da məhz budur. Çünki Günəşdə baş verən güclü alışmalar və partlayışlar adətən belə mürəkkəb maqnit sahələrinə malik bölgələrdə formalaşır.
Günəş ləkələri əslində ulduzun səthində temperaturun ətraf mühitdən daha aşağı olduğu sahələrdir. Onlar tünd görünür və çox güclü maqnit sahələri ilə xarakterizə olunurlar. Bu maqnit sahələrinin bir-biri ilə qarşılıqlı təsiri nəticəsində böyük enerji toplanır və müəyyən şəraitdə həmin enerji qəfil şəkildə kosmosa buraxılır. Bu hadisələr Günəş alışmaları və ya koronal kütlə atılmaları kimi tanınır.
Alimlərin sözlərinə görə, hazırda Günəşdə müşahidə olunan partlayış aktivliyi əsasən məhz bu ləkələr qrupunun hesabına davam edir. Enerji ehtiyatları tükəndikdən sonra isə Günəş aktivliyinin göstəricilərinin yenidən minimum səviyyəyə enəcəyi gözlənilir.
Hazırkı geomaqnit vəziyyət də olduqca sakit qiymətləndirilir. Aylıq proqnozlara əsasən, qarşıdakı dövrdə Yer ətrafında əsasən “yaşıl günlər”, yəni geomaqnit baxımdan sakit şərait hökm sürəcək. Belə günlərdə Günəşdən gələn hissəcik axınları Yerin maqnit sahəsində ciddi pozuntular yaratmır və peyk sistemləri, rabitə vasitələri və elektrik şəbəkələri üçün əlavə risk formalaşdırmır.
Bununla belə, Günəş tamamilə proqnozlaşdırıla bilən obyekt deyil. Günəş Astronomiyası Laboratoriyası da etiraf edir ki, ideal sakitlik ssenarisinin tam şəkildə reallaşmaması mümkündür. Kiçik maqnit dalğalanmaları və ya gözlənilməz alışmalar istənilən vaxt baş verə bilər. Hazırda alimlər belə hadisələrin nə vaxt və hansı gücdə olacağını dəqiq müəyyənləşdirə bilmirlər.
Maraqlıdır ki, Günəşdəki bu cür kiçik ləkə qrupları bəzən ölçülərindən qat-qat böyük təsir göstərə bilir. Məhz buna görə astronomlar yalnız ləkənin sahəsinə deyil, onun maqnit quruluşuna da xüsusi diqqət yetirirlər. Çünki Günəşdə baş verən ən güclü kosmik hava hadisələrinin arxasında çox vaxt mürəkkəb maqnit sahələrinin toqquşması dayanır.
Ləman Sərraf






