Bir çoxları düşünür ki, aliment yalnız boşanmadan sonra təyin olunur. Halbuki Azərbaycan qanunvericiliyində nikah rəsmi şəkildə davam etdiyi halda da aliment almaq mümkündür. Bunun üçün müəyyən hüquqi əsaslar mövcuddur.

Boşanmadan aliment hansı hallarda verilə bilər?

Patrul.az mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə əsasən, ər-arvad nikahda olduqları müddətdə də bir-birini maddi cəhətdən təmin etməyə borcludur. Əgər bu öhdəlik yerinə yetirilmirsə, məhkəmə qaydasında aliment tələb oluna bilər.

Ən çox rast gəlinən hallar bunlardır:

1. Uşağın saxlanılmasından yayınma

Ər və arvad ayrı yaşayırsa və valideynlərdən biri (adətən ata) uşağın saxlanılmasına maddi dəstək göstərmirsə, digər valideyn boşanma olmadan da uşaq üçün aliment tələb edə bilər. Bu, ən geniş tətbiq edilən haldır.

2. Hamiləlik və azyaşlı uşağa qulluq dövrü

Qadın hamilə olduqda və ya uşağın doğulmasından sonra 3 yaşına qədər onu böyütdüyü müddətdə ərindən öz saxlanılması üçün aliment tələb etmək hüququna malikdir. Bu hüquq nikah davam etdiyi halda da qüvvədədir.

3. Əmək qabiliyyəti olmayan həyat yoldaşı

Əgər ər və ya arvad:

-əlildirsə,

-sağlamlıq vəziyyətinə görə işləyə bilmirsə,

-maddi ehtiyac içindədirsə və digər tərəf onu təmin etmirsə, boşanmadan həyat yoldaşı üçün aliment təyin oluna bilər.

4. Ər-arvadın faktiki ayrı yaşaması

Rəsmi nikah davam etsə də, ailə faktiki olaraq dağılmış sayılırsa və tərəflərdən biri digərini maddi təmin etmir, bu da aliment üçün əsas hesab olunur.

Aliment necə təyin olunur?

Aliment tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə notarial qaydada, razılıq olmadıqda isə məhkəmə qərarı ilə müəyyən edilir.

Məbləğ tərəflərin maddi vəziyyəti, uşaqların sayı və ehtiyacları nəzərə alınmaqla təyin olunur.

Boşanma aliment almaq üçün məcburi şərt deyil. Əsas məsələ ailə üzvlərindən birinin qanunla üzərinə düşən maddi öhdəliyi yerinə yetirməməsidir. Azərbaycan qanunvericiliyi bu kimi hallarda həm uşaqların, həm də ehtiyacı olan həyat yoldaşının hüquqlarını qoruyur.

Ləman Sərraf