Qurban bayramında bu səhvlərdən mütləq çəkinin! - ARAŞDIRMA
Hər il Qurban bayramı yaxınlaşdıqca ölkədə ət istehlakının kəskin artması, qidalanma rejimindəki ani dəyişikliklər və ilkin gigiyena qaydalarına laqeyd yanaşma xəstəxanaların qəbul şöbələrində sıxlığa səbəb olur.
Patrul.az tibbi tövsiyələr əsasında bayramı zəhərlənmədən, xəstəxanaya düşmədən və xəsarət almadan keçirmək üçün kritik qaydaları araşdırıb.
Kəsimdən dərhal sonra ət yemək reflüks və köp yaradır
Bayram günlərində ən çox edilən səhvlərdən biri qurbanlıq heyvan kəsilən kimi ətinin dərhal bişirilməsidir. Mütəxəssislər bildirir ki, yeni kəsilmiş ət mütləq ən azı 12-24 saat dincəldilməlidir. Təzə ətdə formalaşan “ölüm sərtliyi” (rigor mortis) həzm sistemini ağır yük altına salır. Ətin öz şirəsində, vam odda və əlavə yağ qatılmadan bişirilməsi şərtdir. Əks halda, insanlarda kəskin reflüks, mədə qıcqırması, köp və kəskin spazmlar qaçılmaz olur.
Həmçinin bayram süfrələrində qazlı içkilərdən uzaq durmaq, maye qəbulunu artırmaq və desert seçərkən ağır şirniyyatlar əvəzinə yüngül süd məhsullarına üstünlük vermək tövsiyə edilir.
Səhər yeməyində qovurma yeməyin
Porsiya nəzarəti bayramın ən kritik nöqtəsidir. Qırmızı ət istehlakına səhər yeməyində deyil, günorta naharında üstünlük verilməlidir. Gün ərzində qəbul edilən ət miqdarı 100-150 qramla (təxminən bir ovuc içi qədər) məhdudlaşdırılmalıdır.
Birtərəfli (yalnız zülal və yağdan ibarət) pəhriz bədənin balansını pozur. Boşqabın böyük hissəsi mütləq liflə zəngin tərəvəzlərdən, göyərtilərdən və tam taxıllı qidalardan ibarət olmalıdır ki, həzm prosesi rahatlaşsın və xolesterol səviyyəsi qəfil yüksəlməsin. Mədə və ürək sağlığına zərər verməmək üçün porsiya nəzarəti ilə yanaşı, bayram günlərində yüngül fiziki aktivliyə də vaxt ayırmaq lazımdır.
Əridilmiş əti yenidən dondurmaq olmaz!
Qurban bayramı yoluxucu xəstəliklər və qida infeksiyaları baxımından riskli bir dövrdür. Kəsim anından istehlaka qədər hər mərhələdə əl gigiyenası, bıçaqların və doğrama taxtalarının təmizliyi qorunmalıdır.
Ət tam bişirilmədən yeyilməməli və qətiyyən günəş altında, isti mühitdə saxlanmamalıdır. Ən vacib qaydalardan biri isə dondurucudan çıxarılıb əridilmiş ətin yenidən dondurulmasının qadağan olmasıdır. Bu hərəkət ətdə zəhərli mikroorqanizmlərin sürətlə çoxalmasına və ağır qida zəhərlənmələrinə yol açır.
Kəsiklərə tomat pastası və ya tütün vurmayın!
Bayram günlərində digər böyük təhlükə isə təcrübəsiz şəxslərin kəsim və doğrama prosesinə qoşulması zamanı yaranan travmalardır. Travmatoloqlar xəbərdarlıq edir ki, iti əşyalardan xəsarət alan zaman xalq arasında yayılmış yanlış üsullara əl atmaq olmaz. Yaraya tomat pastası, kül, qəhvə və ya tütün basmaq infeksiya riskini artırır, qan zəhərlənməsinə (sepsis) və tetanusa səbəb olur.
Kiçik kəsiklər zamanı yara ilkin olaraq təmiz su ilə yuyulmalı və təmiz parça ilə sıxılaraq təzyiq edilməlidir. Sınıq, daxili qanaxma şübhəsi və ya dərin kəsiklər kimi ciddi hallarda isə vaxt itirmədən dərhal təcili tibbi yardıma müraciət olunmalıdır.






