25 noyabr dünyada qadınlara qarşı zorakılığa diqqət çəkmək, problemin miqyasını xatırlatmaq və mübarizəni gücləndirmək üçün qəbul edilmiş ən vacib tarixlərdən biridir. Bu gün rəsmi olaraq 1999-cu ildə BMT Baş Assambleyasının qərarı ilə təsdiqlənsə də, seçilməsi təsadüfi deyil.

Patrul.az bu günün tarixi haqqında araşdırma edib.

Tarix qanla yazılıb. 1960-cı il 25 noyabrda Dominikan Respublikasında diktator Rafael Truxilyo rejiminə qarşı çıxan üç bacı – Mirabal bacıları amansızcasına qətlə yetirilmişdi. Onların öldürülməsi zorakılığın hansı səviyyəyə çata biləcəyinin simvoluna çevrildi və dünya bu tarixi yaddaş gününə çevirərək “Səssiz qalmayaq” mesajı verdi.

Bu gün qadın zorakılığı dünyanın hər yerində mövcuddur: fiziki, psixoloji, iqtisadi, seksual zorakılıq – forması fərqlidir, mahiyyəti isə eyni qalır. BMT-nin məlumatlarına görə, dünyada hər 3 qadından biri həyatında azı bir dəfə zorakılığa məruz qalır. Bu statistika təkcə rəqəm deyil; hər rəqəmin arxasında həyatı dəyişən, susan, dözən və ya mübarizə aparan bir qadın dayanır.

Qadın zorakılığı təkcə ailə daxilindəki şəxsi məsələ deyil. Bu, cəmiyyətin psixoloji sağlamlığına, sosial rifahına və gələcək nəsillərin formalaşmasına birbaşa təsir edən ciddi problemdir. Zorakılıq yaşayan uşaqlar böyüdükcə ya susan qurbanlara çevrilir, ya da zorakılıq davranışını təkrarlayır. Yəni mübarizə təkcə bir qadını deyil, bir nəsli qorumaq deməkdir.

Bu günün məqsədi günahkar axtarmaq deyil; maarifləndirmək, təhlükəsiz mühit yaratmaq, hüquqi müdafiəni gücləndirmək və qadınların “səsimi eşidən varmı?” sualına cavab verməkdir. Qadın zorakılığı ilə mübarizədə üç əsas istiqamət vacibdir:

— Maarifləndirmə – qadınların hüquqlarını bilməsi və cəmiyyətin bu mövzuda susmaması;

— Hüquqi müdafiə – qanunların işləməsi, məhkəmə və hüquq-mühafizə orqanlarının adekvat reaksiyası;

— Psixoloji və sosial dəstək – zorakılıq qurbanlarının tək buraxılmaması, onların bərpasına yönəlmiş proqramların mövcudluğu.

Qadın zorakılığına qarşı mübarizə yalnız bir günlə məhdudlaşmamalıdır. 25 noyabr sadəcə bir xatırlatmadır: dəyərlərimiz, ailələrimiz və gələcəyimiz üçün susmamaq, görməzlikdən gəlməmək və hər zaman dəstək olmaq lazımdır. Qadının təhlükəsizliyi cəmiyyətin gücünün göstəricisidir.

Ləman Sərraf