Elektron qəlyan (və ya veyp) böyüklər üçün hazırlanmış məhsul olsa da, rəngli dizaynı, şirin aromaları və sosial mediada populyarlaşması səbəbilə uşaqlar və yeniyetmələr üçün təhlükəli dərəcədə cəlbedici hala gəlib. Ən böyük problem isə onun “ziyansız alternativ” kimi təqdim edilməsidir. Əslində isə vəziyyət tam əksidir.

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, elektron qəlyan mayelərinin əksəriyyətində nikotin var. Nikotin inkişaf edən uşaq beyninə ciddi təsir göstərir: diqqət pozğunluğunu artırır, impulsivliyi gücləndirir və asılılıq riskini erkən yaşlarda yaradır. Beyin 25 yaşa qədər inkişaf etdiyi üçün nikotinin təsiri bu dövrdə daha güclü və zərərli olur.

Bundan başqa, veyp cihazlarının tərkibində ağciyərləri qıcıqlandıra bilən kimyəvi maddələr mövcuddur. Bu maddələr uşaqlarda öskürək, nəfəs darlığı, tez yorulma və immun zəifliyi kimi əlamətlərə səbəb ola bilər. Bəzi hallarda isə kəskin ağciyər zədələnmələri ilə nəticələndiyi faktlarla sübut edilib.

Psixoloji tərəf də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Yeniyetmələr arasında veyp istifadəsi “trend” kimi yayıldığından, uşaqlar bunu sosial qəbul forması kimi görür. Bu isə çox vaxt daha zərərli vərdişlərə – siqaret və digər maddələrə keçid riskini artırır.

Elektron qəlyan uşaqlar üçün nə təhlükəsizdir, nə də zərərsiz. O, həm fiziki, həm də psixoloji inkişafı pozur, asılılıq yaradır və gələcək sağlamlığa ciddi təhlükə yaradır. Valideynlər bu məsələni diqqətsiz qoymamalı, vaxtında məlumatlandırma və nəzarətlə uşaqları qorumağa çalışmalıdır.

Ləman Sərraf