Qucaqlamaq: Kimin üçün xoşbəxtlik, kimin üçün təhlükə?
Qucaqlamaq, insanlar arasındakı doğmalığı, sevgini və dəstəyi ifadə edən ən qədim fiziki təmas formalarından biridir. İlk baxışdan bu hərəkət hər kəs üçün müsbət və rahatladıcı bir təcrübə kimi görünə bilər. Lakin psixoloji və bioloji araşdırmalar göstərir ki, bədən dilinin bu forması hamıda eyni emosiyaları oyatmır: bir qrup insan üçün o, sonsuz bir sevinc və güvən mənbəyi olduğu halda, digərlərində güclü qıcıq və əsəb hissi yarada bilir.
Patrul.az-ın mövzu ilə bağlı araşdırmalarına əsasən, bir insanın qucaqlamaya verdiyi reaksiya sadəcə anlıq bir şıltaqlıq deyil, onun keçmişi, nevroloji quruluşu və fərdi sərhədləri ilə birbaşa bağlıdır:
Uşaqlıqda ailə daxilində fiziki sevgi və qucaqlama görməyən fərdlər böyüdüklərində bu növ təmaslara qarşı məsafəli və aqressiv ola bilirlər. Əksinə, sevgi dolu mühitdə böyüyənlər üçün qucaqlamaq bir təhlükəsizlik zonasıdır.
Qucaqlama zamanı bədəndə “xoşbəxtlik hormonu” olan oksitosin və dofamin ifraz olunur. Bu hormonlar stressi azaldır, qan təzyiqini aşağı salır və insana sevinc bəxş edir.
Bəzi insanlar üçün şəxsi məkan (personal space) toxunulmazdır. İradədən kənar və ya gözlənilməz qucaqlamalar beyin tərəfindən “təhlükə” və ya “hücum” kimi qəbul edilir. Bu zaman bədən müdafiə rejiminə keçir, stress hormonu (kortizol) ifraz olunur və nəticədə insanda kəskin əsəb və diskomfort yaranır.
Sensor inteqrasiya pozuntusu və ya yüksək sosial təşvişi olan şəxslər üçün ani fiziki toxunuşlar boğulma hissi yaradır.
Qucaqlamaq hər nə qədər universal bir sevgi dili sayılsa da, hər bir fərdin daxili dünyası və bədən yaddaşı fərqlidir. Bəzilərini xoşbəxt edən bir qucaqlaşma, digərinin daxili sərhədlərinin kobud şəkildə pozulması mənasına gələ bilər. Bu səbəbdən, qarşı tərəfin emosional vəziyyətinə və fərdi sahəsinə hörmət etmək, təmasdan öncə onun istəyinə əmin olmaq sağlam ünsiyyətin ən vacib şərtidir.
Cəmilə Cəfərzadə






