25 dekabr – Milad bayramının minilliklərə dayanan tarixi
Bu gün, 25 dekabr tarixində dünyada milyonlarla insan Milad bayramını qeyd edir. Milad xristian dünyasında İsa Məsihin doğum günü kimi qəbul olunur və əsrlərdir ki, dini yanaşı, mədəni və sosial baxımdan da böyük əhəmiyyət daşıyır. Tarixçilərin və ilahiyyatçıların fikrincə, İsa Məsihin dəqiq doğum tarixi Müqəddəs Kitabda göstərilməsə də, IV əsrdən etibarən Roma imperiyasında 25 dekabr rəsmi olaraq Milad günü kimi qəbul olunub. Bu tarixin seçilməsi təsadüfi sayılmır: həmin dövrdə Roma imperiyasında qış gün dönümü münasibətilə keçirilən pagan bayramları mövcud idi və xristianlıq yayılmağa başladıqca bu gün yeni dini məna ilə əvəzlənib.
Milad bayramı zamanla təkcə dini ayinlərlə məhdudlaşmayıb, müxtəlif xalqların mədəniyyətinə uyğun adət-ənənələrlə zənginləşib. Küknar ağacının bəzədilməsi, evlərin işıqlandırılması, hədiyyə vermək ənənəsi, ailə süfrələri və xeyirxahlıq aksiyaları Miladın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Xüsusilə Qərb ölkələrində Milad ailə dəyərlərinin, paylaşmağın və mərhəmətin simvolu kimi qəbul olunur. Santa Klaus obrazı da məhz bu dövrdə formalaşıb və uşaqlar üçün bayramın ən sevilən simalarından birinə çevrilib.
Milad bayramının mahiyyətində yalnız sevinc və şənlik yox, həm də mənəvi dəyərlər dayanır. Bu gün insanları bağışlamağa, bir-birinə daha anlayışlı yanaşmağa, ehtiyacı olanlara yardım etməyə təşviq edir. Bir çox ölkədə Milad ərəfəsində xeyriyyə tədbirləri keçirilir, tənha və aztəminatlı ailələrə dəstək göstərilir. Məhz bu səbəbdən Milad bayramı fərqli dinlərə mənsub insanlar üçün də humanizm və birlik rəmzi kimi qəbul edilir.
Azərbaycanda Milad bayramı əsasən xristian icmaları tərəfindən qeyd olunsa da, ölkənin multikultural mühiti bu bayrama hörmət və tolerant yanaşmanı təmin edir. Bu da Azərbaycanın müxtəlif dinlərin və mədəniyyətlərin dinc yanaşı yaşadığı ölkə olduğunu bir daha nümayiş etdirir.
Nəticə etibarilə, 25 dekabr – Milad bayramı sadəcə dini tarix deyil, əsrlər boyu formalaşmış mədəni irs, sevgi, ümid və insanlıq dəyərlərinin təcəssümüdür. Bu gün dünyaya bir az daha mərhəmətlə baxmaq, yaxşılıq etmək və birlik hissini yaşatmaq üçün gözəl fürsətdir.
Ləman Sərraf






