Alimlərin apardığı son elmi araşdırmalar göstərir ki, Amazon yağış meşələri artan qlobal temperaturun təsiri nəticəsində son 10 milyon il ərzində ilk dəfə “hipertropikal” iqlim mərhələsinə daxil olub. Mütəxəssislər bu prosesi regionun ekoloji sabitliyi üçün ciddi təhlükə kimi qiymətləndirirlər.

Patrul.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, alimlərin bildirdiyinə görə, uzunmüddətli istiləşmə və yağıntı rejimində baş verən dəyişikliklər Amazon hövzəsində torpağın rütubət balansını pozub. Bunun nəticəsində bəzi ərazilərdə ağacların quruması, bitki örtüyünün zəifləməsi və meşə ekosisteminin davamlılığının azalması müşahidə olunur.

“Hipertropikal” iqlim nədir?

“Hipertropikal” iqlim tropik iqlimin normadan kənar dərəcədə istiləşmiş və ekoloji tarazlığın pozulduğu mərhələsini ifadə edir. Bu dövrdə temperatur uzun müddət yüksək səviyyədə qalır, buxarlanma kəskin artır və yağıntıların torpaqda saxlanma qabiliyyəti azalır. Nəticədə torpaq sürətlə quruyur, bitkilər su çatışmazlığı ilə üzləşir və meşə ekosistemi daimi stress vəziyyətinə düşür.

Alimlərin fikrincə, bu vəziyyət artıq klassik tropik iqlim çərçivəsindən çıxaraq daha təhlükəli mərhələyə keçidi göstərir.

Qlobal iqlim üçün risk

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, Amazon yağış meşələrinin “hipertropikal” mərhələyə daxil olması təkcə regional problem deyil. Meşələrin karbon qazını udma qabiliyyətinin zəifləməsi qlobal iqlim dəyişikliklərini sürətləndirə, ekstremal hava hadisələrinin və uzunmüddətli quraqlıqların artmasına səbəb ola bilər.

Alimlər vəziyyətin daha da ağırlaşmasının qarşısını almaq üçün meşələrin qorunması, qeyri-qanuni ağackəsmənin dayandırılması və istixana qazı emissiyalarının azaldılması istiqamətində təcili və koordinasiyalı tədbirlərin görülməsinin vacibliyini qeyd edirlər. Əks halda Amazon yağış meşələrinin ekoloji tarazlığının bərpası mümkün olmaya bilər.