Müasir dünyada heyvan hüquqları ilə bağlı müzakirələr getdikcə güclənsə də, bəzi ölkələrdə heyvan döyüşləri hələ də ya qanunla icazəlidir, ya da ənənə və “mədəniyyət” adı altında gözardı edilir. Bu cür döyüşlər əksər hallarda əyləncə və ya mərc məqsədi daşıyır və heyvanların ciddi əzab çəkməsi ilə nəticələnir.

Bəs hansı ölkələrdə heyvan döyüşləri hələ də qanunla icazəlidir?

Patrul.az mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Məsələn, xoruz döyüşləri Latın Amerikası ölkələrinin bir hissəsində, o cümlədən bəzi Karib hövzəsi dövlətlərində və Cənub-Şərqi Asiyanın müəyyən bölgələrində qanuni və ya yarı-qanuni statusa malikdir. Bu ölkələrdə xoruz döyüşləri tarixi ənənə kimi təqdim olunur və dövlət tərəfindən tənzimlənən arenalarda keçirilir. Halbuki bu döyüşlər zamanı heyvanlara metal iti bıçaqlar bağlanır və nəticə çox vaxt ölüm olur.

İt döyüşləri dünyanın əksər ölkələrində rəsmi şəkildə qadağan edilsə də, bəzi regionlarda zəif nəzarət və korrupsiya səbəbindən faktiki olaraq davam edir. Xüsusilə Mərkəzi Asiyanın bəzi hissələrində və Şərqi Avropada it döyüşləri “cəsarət sınağı” və ya qeyri-rəsmi yarış kimi qəbul olunur. Rəsmi qadağalara baxmayaraq, cəzaların zəifliyi bu praktikaların qarşısını almağa kifayət etmir.

Buğa döyüşləri isə ən çox müzakirə olunan mövzulardandır. İspaniya və Latın Amerikasının bəzi ölkələrində buğa döyüşləri hələ də qanunidir və milli mədəni irsin bir hissəsi kimi qorunur. Son illərdə bir sıra şəhər və regionlarda bu ənənə qadağan edilsə də, tam ləğv olunmayıb. Tənqidçilər bu tədbirləri açıq-aşkar zorakılıq adlandırır, tərəfdarları isə “əsrlərdir davam edən mədəniyyət” arqumentini irəli sürür.

Maraqlıdır ki, bəzi ölkələrdə heyvan döyüşlərinə rəsmi qadağa olsa belə, qanunların icrası zəifdir. Bu isə göstərir ki, problem təkcə qanunların mövcudluğu deyil, həm də onların real həyatda tətbiq olunmamasıdır.

Beynəlxalq heyvan hüquqları təşkilatları hesab edir ki, heyvan döyüşləri nə ənənə, nə də əyləncə adı altında əsaslandırıla bilər. Çünki bu cür praktikalar təkcə heyvanlara qarşı zorakılığı normallaşdırmır, eyni zamanda cəmiyyətdə empati hissinin zəifləməsinə də yol açır.

Nəticə etibarilə, dünyada heyvan döyüşlərinə münasibət tədricən dəyişsə də, bəzi ölkələrdə bu məsələ hələ də ciddi müzakirə mövzusudur. Qanunların sərtləşdirilməsi və ictimai maarifləndirmə olmadan bu ənənələrin tam aradan qalxması çətin görünür.

Ləman Sərraf