Yay istisində kondisioner bir çox insan üçün rahatlığın və sərinliyin əsas mənbəyidir. Evdə, iş yerində, avtomobildə və alış-veriş mərkəzlərində saatlarla kondisionerli mühitdə qalmaq artıq gündəlik həyatın adi hissəsinə çevrilib. Ancaq eyni otaqda olan insanların hamısı bu havanı eyni cür qəbul etmir. Bəziləri özünü rahat hiss etdiyi halda, digərlərində baş ağrısı, boğaz quruluğu, burun tutulması, göz qıcıqlanması və ya halsızlıq kimi narahatlıqlar yaranır. Bəs kondisioner havası niyə bəzi insanlara mənfi təsir edir və bunun arxasında hansı elmi səbəblər dayanır?

Patrul.az mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Mütəxəssislərin fikrincə, bunun əsas səbəbi kondisionerin özü deyil, onun istifadə qaydası və texniki vəziyyətidir. Kondisioner işlədikcə otaqdakı havanı dövriyyəyə buraxır və eyni zamanda rütubət səviyyəsini azaldır. Havanın həddindən artıq quruması isə gözlərin, burun boşluğunun və boğazın selikli qişalarının qurumasına səbəb olur. Bu vəziyyət xüsusilə kontakt linza istifadə edənlərdə, allergiyası və ya xroniki tənəffüs yolu xəstəlikləri olan insanlarda daha qabarıq hiss edilir.

Digər mühüm problem kondisionerlərin filtrlərində zamanla toplanan toz, kif göbələkləri, bakteriyalar və digər mikroorqanizmlərlə bağlıdır. Filtrlər uzun müddət təmizlənmədikdə bu hissəciklər hava axını ilə yenidən otağa yayılır. Allergiyaya meylli insanlarda bu, asqırma, öskürək, burun axması, göz yaşarması və nəfəs almaqda çətinlik kimi əlamətlər yarada bilər. Bəzi hallarda isə kif sporları astma tutmalarını da gücləndirə bilir.

Mütəxəssislər temperatur fərqinin də orqanizm üçün əlavə yük yaratdığını bildirirlər. Çöldə havanın temperaturu 35-40 dərəcə olduğu halda, kondisionerin 18-20 dərəcəyə tənzimlənməsi bədənin istilik balansını pozur. İnsan isti mühitdən qəfil soyuq otağa daxil olduqda damarlar sürətlə daralır, bu isə baş ağrısı, əzələ spazmları və boyun nahiyəsində ağrılarla nəticələnə bilər. Uzun müddət birbaşa soyuq hava axınının altında oturmaq isə əzələ və oynaq problemlərinin yaranma riskini artırır.

Həkimlər qeyd edirlər ki, kondisioner birbaşa xəstəlik yaratmasa da, soyuq və quru hava yerli immun müdafiəni zəiflədə bilər. Burun və boğazın selikli qişası virus və bakteriyalara qarşı ilk qoruyucu baryer rolunu oynayır. Həmin səthlər quruduqda isə mikroorqanizmlərin orqanizmə daxil olması asanlaşır. Buna görə də kondisionerin olduğu mühitlərdə bəzi insanlar daha tez-tez yuxarı tənəffüs yolu infeksiyalarına yoluxa bilirlər.

Bundan əlavə, kondisioner havası uzun müddət eyni məkanda qaldıqda otaqda karbon qazının miqdarı da arta bilər. Əgər otaq mütəmadi havalandırılmırsa, insanlar yorğunluq, diqqət azalması və halsızlıq hiss edə bilərlər. Bu vəziyyət bəzən yanlış olaraq yalnız kondisionerin təsiri kimi qiymətləndirilir.

Mütəxəssislər kondisionerdən təhlükəsiz istifadə üçün bir neçə sadə qaydaya əməl etməyi tövsiyə edirlər. Otaq temperaturunu açıq hava ilə müqayisədə 6-8 dərəcədən çox aşağı salmamaq, hava axınının birbaşa insanın üzərinə yönəlməməsinə diqqət yetirmək, filtrləri istehsalçının tövsiyəsinə uyğun olaraq mütəmadi təmizləmək və otağı vaxtaşırı havalandırmaq vacib hesab olunur. Eyni zamanda gün ərzində kifayət qədər su qəbul etmək də quru havanın yaratdığı narahatlığı azaltmağa kömək edir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, kondisioner müasir həyatın rahatlığını artıran faydalı texnologiyadır. Lakin onun düzgün quraşdırılması, vaxtında texniki xidməti və düzgün istifadə qaydalarına əməl olunması həm sağlamlığın qorunması, həm də yay aylarında təhlükəsiz və komfortlu mühitin təmin edilməsi üçün əsas şərtlərdən biridir.

Ləman Sərraf