Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinin bugünkü iclasında Əmək Məcəlləsinə “Məsafədən (distant) iş” anlayışının əlavə edilməsi müzakirə edilib. 

Patrul.az bu təklifin üstünlükləri barədə araşdırma hazırlayıb.

Milli Məclisdə Əmək Məcəlləsinə “məsafədən iş” anlayışının əlavə olunması müzakirəsi təkcə bir termin dəyişikliyi deyil. Bu, əmək bazarının yeni dövrə keçidi, iş münasibətlərinin daha çevik modelə uyğunlaşdırılması və həm işçi, həm də işəgötürən üçün real üstünlüklər yaradan mühüm addımdır.

Son illər həm dünyada, həm də Azərbaycanda iş mühitinin dinamikası çox dəyişib. Pandemiya dövrü göstərdi ki, bir çox sahələr fiziki ofisə bağlı qalmadan da effektiv fəaliyyət göstərə bilir. Buna baxmayaraq, məsafədən iş hüquqi çərçivədə dəqiq müəyyən olunmadığı üçün bir çox anlaşılmazlıqlar yaranırdı. Yeni təklif məhz bu boşluğu doldurmağa yönəlib.

Məsafədən iş anlayışının rəsmiləşdirilməsi hansı üstünlüklər yaradır?

1. İşçilər üçün rahatlıq və seçim imkanı

Məsafədən işləmək xüsusilə paytaxtdan uzaqda yaşayan, böyük şəhərdə yüksək kirayə və yol xərclərindən qaçmaq istəyən və ya ailə qayğıları olan insanlar üçün böyük üstünlükdür. İnsan evindən çıxmadan əmək fəaliyyətini davam etdirə bilir və bu, həm stressi azaldır, həm də həyat keyfiyyətini artırır.

2. İstehsal və xidmət prosesində çeviklik

Yeni iş modeli şirkətləri daha çevik edir. İşəgötürən fiziki iş yeri yaratmaq xərclərinə qənaət edir, komanda müxtəlif bölgələrdən toplana bilər və bu da potensialı genişləndirir.

3. Yol xərclərinə və vaxt itkisinə son

İşçilərin ən çox şikayət etdiyi məsələlərdən biri uzun yol, tıxac və nəticədə itirilən zamandır. Məsafədən iş bu problemi kökündən həll edir. Fəaliyyət eyni qalır, amma iş günü daha səmərəli olur.

4. Regionlarda məşğulluğun artırılması

Bu dəyişiklik regionlarda yaşayan insanlar üçün əlavə imkanlar yaradır. Artıq iş tapmaq üçün mütləq Bakıya köçmək lazım deyil. Bu da regionların sosial-iqtisadi inkişafına müsbət təsir göstərir.

5. Hüquqi çərçivənin müəyyənləşməsi – həm işçi, həm işəgötürən qorunur

İndiyə qədər uzaq məsafədən iş çox vaxt şifahi razılaşmalarla həyata keçirilirdi. Bu isə əmək münasibətlərində qeyri-müəyyənlik yaradırdı: iş saatı necə hesablanacaq, məsuliyyət nədən ibarət olacaq, texniki avadanlıqları kim təmin edəcək və s.

Yeni anlayış qanuniləşəndə tərəflər arasında bütün öhdəliklər və hüquqlar aydın şəkildə qeyd olunacaq. Beləliklə, həm işçi qorunacaq, həm də işəgötürən.

6. Qadınların və gənclərin əmək bazarına daha geniş təsiri

Uşağa baxan analar, təhsil alan gənclər və hətta sağlamlıq imkanları məhdud olan şəxslər üçün distant iş böyük fürsətdir. Bu model onların əmək bazarına daha aktiv cəlb olunmasına şərait yaradır.

7. Rəqəmsallaşmanın sürətlənməsi

Məsafədən iş rəqəmsal infrastrukturun güclənməsini zəruri edir. Şirkətlər onlayn platformalara keçir, sənəd dövriyyəsi rəqəmsallaşır və ümumi proseslər modernləşir. Bu, ölkənin rəqəmsal inkişaf strategiyasına da uyğundur.

“Məsafədən iş” anlayışının Əmək Məcəlləsinə daxil edilməsi həm sosial, həm iqtisadi, həm də texnoloji baxımdan çox ciddi addımdır. Azərbaycanda iş münasibətləri daha operativ, şəffaf və müasir tələblərə uyğun bir mərhələyə qədəm qoyur. Bu dəyişiklik düzgün tətbiq olunsa, həm işçilər, həm şirkətlər, həm də ümumi əmək bazarı üçün yeni nəfəs olacaq.

Ləman Sərraf