May ayıdır, amma səhərlər gödəkçə, günorta isə qısaqol geyinmək məcburiyyətində qalırıq. Bir gün günəşli hava, ertəsi gün yağış və külək… Təbiət sanki qərar verə bilmir. Amma bu dəyişkənlikdən ən çox təsirlənən orqanlardan biri ürəkdir. Çünki ürək təkcə emosiyalara yox, havaya da həssasdır.

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, insan orqanizmi temperatur dəyişikliklərinə uyğunlaşmağa çalışarkən ürək daha çox işləməli olur. Hava soyuyanda damarlar daralır, qan təzyiqi yüksəlir və ürəyin yükü artır. İsinəndə isə damarlar genişlənir, təzyiq enə bilir, orqanizm maye itirir. Bu “bir isti, bir soyuq” vəziyyəti xüsusilə ürək-damar xəstəlikləri olan insanlarda ciddi narahatlıqlar yarada bilər.

Ən çox rast gəlinən problemlərdən biri təzyiq dalğalanmalarıdır. Bir çox insan son günlərdə baş ağrısı, halsızlıq, ürəkdöyünmə və nəfəs darlığından şikayət edir. Bunun səbəbi bəzən sadəcə yorğunluq yox, havanın yaratdığı fizioloji stress olur. Xüsusilə hipertoniya, aritmiya və ürək çatışmazlığı olan şəxslərdə mövsümi keçidlər simptomları gücləndirə bilər.

Kardioloqlar qeyd edir ki, temperaturun qəfil dəyişməsi infarkt riskini də artıra bilər. Soyuq hava damar spazmına səbəb olur, qan daha qatı hala gəlir və bu, ürəyə gedən qan axınını çətinləşdirir. İsti hava isə bədənin susuzlaşmasına gətirib çıxarır. Nəticədə ürək qanı dövr etdirmək üçün daha sürətli işləməyə başlayır. Xüsusilə yaşlı insanlar və xroniki xəstəliyi olanlar üçün bu dövr daha risklidir.

Amma məsələ təkcə temperatur deyil. Atmosfer təzyiqinin dəyişməsi, rütubət, güclü külək və maqnit qasırğaları da ürək ritminə təsir göstərə bilər. El arasında “hava mənə pis təsir edir” deyən insanlar bəzən bunu şişirtmir. Bəzi orqanizmlər həqiqətən hava dəyişikliklərinə daha həssas reaksiya verir.

Bəs qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır?

İlk növbədə, insanlar havaya uyğun geyinməyi öyrənməlidir. May ayıdır deyə səhər nazik geyinmək bəzən orqanizmə zərbə vurur. Qat-qat geyim bu dövrdə ən ağıllı seçimdir, günəş çıxanda azaltmaq, külək qalxanda əlavə etmək mümkündür.

İkinci vacib məqam su balansıdır. Hava tam isti olmasa belə, orqanizm maye itirir. Susuzluq qanı qatılaşdırır və ürəyin işini çətinləşdirir. Gün ərzində kifayət qədər su içmək xüsusilə vacibdir.

Həkimlər fiziki aktivliyi də düzgün tənzimləməyi məsləhət görür. Birdən-birə ağır idman etmək, xüsusilə temperatur fərqlərinin çox olduğu günlərdə ürəyə əlavə yük yarada bilər. Səhər tezdən və ya axşam saatlarında yüngül gəzintilər daha faydalıdır.

Qidalanma da mühüm rol oynayır. Duzlu və ağır yeməklər təzyiqi yüksəldə bilər. Mövsümi tərəvəzlər, kaliumla zəngin qidalar, meyvələr və yüngül qidalanma ürəyin işini rahatlaşdırır.

İqlim dəyişikliklərinin getdikcə daha çox hiss olunduğu bir dövrdə yaşayırıq. Yaz aylarının belə sabit keçmədiyi bir zamanda ürəyi qorumaq artıq təkcə yaşlıların deyil, hər kəsin gündəlik vərdişinə çevrilməlidir.

Ləman Sərraf