İnternet sonsuz bir kitabxana rolunu oynasa da, beynimizdə “Rəqəmsal Amneziya” və ya “Google Effekti” adlanan bir boşluq yaradır.

Bu, məlumatın rəqəmsal cihazda saxlandığını bildiyimiz üçün beynin onu yadda saxlamaqdan imtina etməsi prosesidir. Beynimiz enerjiyə qənaət məqsədilə məlumatın özünü deyil, yalnız ona gedən “yolu” (hansı saytdadır, hansı qovluqdadır) yadda saxlayır.

Patrul.az araşdırmalarına görə və neyrobioloji faktlar göstərir ki, bu vəziyyət sadə bir tənbəllik deyil, beynimizin adaptasiya mexanizmidir. Araşdırmalarımız zamanı ortaya çıxan bəzi sarsıdıcı faktlar bunlardır:

Yaddaşın “Outsourcing” (Kənarlaşdırılması)

İnsanların 70%-dən çoxu uşaqlarının və ya valideynlərinin telefon nömrələrini əzbər bilmir. Beyin bu məlumatı yaddaş hüceyrələrinə deyil, “kontakt siyahısına” etibar edir.

Fotoşəkil tələsi

Bir hadisəni yadda saxlamaq əvəzinə onun fotosunu çəkdiyimiz zaman, beyin həmin anı detallı şəkildə qeyd etməyi dayandırır. Çünki cihazın bunu onun yerinə etdiyini düşünür.

Məlumatın qiymətsizləşməsi

Sürətli şəkildə əldə edilən (Google-dan tapılan) məlumat, çətinliklə öyrənilən məlumatdan 4 dəfə daha tez unudulur.

Bilişsel yük

Daimi bildirişlər və sonsuz skrol (sürüşdürmə) vərdişi diqqəti dağınıq saxlayır ki, bu da məlumatın qısa müddətli yaddaşdan uzun müddətli yaddaşa keçməsinə mane olur.

Patrul.az” xəbərdar edir ki, rəqəmsal asılılıq yaddaş əzələlərimizi zəiflədir. Beyni formada saxlamaq üçün hər gün ən azı 10 dəqiqə internetdən uzaq, fokuslanmış mütaliə və ya yaddaş məşqləri etmək həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Cəmilə Cəfərzadə