Gündəlik həyatda fərqinə varmadan etdiyimiz adi hərəkətlər, əslində şəxsiyyətimizin iç dünyasını və insanlara münasibətimizi üzə çıxaran gizli psixoloji kodlardır. İnsan psixologiyası elə qurulub ki, böyük hadisələrdə özümüzü idarə edib gizlədə bilsək də, avtomatik rejimdə etdiyimiz kiçik vərdişlərdə tamamilə real xarakterimizi nümayiş etdiririk.

Bu baxımdan, bir insanın masa arxasından qalxarkən stulu yerinə itələməsi və ya onu eləcə ortalıqda qoyub getməsi də onun daxili nizam-intizamının, məsuliyyət hissinin və ətrafındakı dünyaya duyduğu empatiyanın birbaşa göstəricisidir.

Patrul.az-ın mövzu ilə bağlı apardığı sosial-psixoloji araşdırmaya əsasən, bu sadə davranış fərdin cəmiyyət daxilindəki məsuliyyət fərqindəliyini ortaya qoyur.

Araşdırmalara görə, stulu masanın altına çəkən insanlar adətən yüksək empatiya hissinə malikdirlər; onlar dərhal dərk edirlər ki, kənarda qalan stul kiminsə yolunu kəsə bilər, kiməsə maneçilik törədər və ya kiminsə büdrəyib yıxılmasına səbəb olar.

Bu vərdişin təməli əksər hallarda uşaqlıq dövründə, ailə mühitində qoyulur. Uşaq yaşlarında “özündən sonra nizam yaratmaq” öyrədilən fərdlər böyüdükdə bu prinsipləri həyatın hər sahəsinə daşıyırlar. Əksinə, stulu açıq qoyanlar isə çox vaxt pis niyyətli olmasalar da, anlıq diqqətsizlik və eqosentrik yanaşma səbəbindən yalnız öz işlərinin bitməsinə fokuslanırlar.

Bu psixoloji yanaşmanı real dünya faktları və beynəlxalq nümunələr də tamamilə təsdiqləyir. Məsələn, Yaponiya təhsil sistemində xüsusi yer tutan “Kataşuke” (hər şeyi öz yerinə qoymaq) fəlsəfəsinə görə, uşaqlara hələ bağça yaşlarından oturduqları stulu sıfır nöqtəsinə gətirmək öyrədilir. Yaponlar hesab edir ki, özündən sonra iz buraxmayan insan cəmiyyətə yük olmayan insandır.

Digər bir fakt isə müasir korporativ mühitdən gəlir; beynəlxalq şirkətlərdə aparılan psixoloji testlər göstərir ki, iclas bitdikdən sonra stulunu yerinə itələyən menecerlər komanda işinə daha yatqın olur və böhran anlarında başqalarının maraqlarını daha yaxşı qoruyurlar.

Almaniya və İsveçrə kimi Avropa ölkələrindəki restoran etiketində isə yeməkdən sonra stulu masaya tərəf çəkməmək ofisiantın əməyinə və məkana hörmətsizlik kimi qəbul edilir. Bütün bu faktlar göstərir ki, adi görünən bu hərəkət əslində insanın iç üzünü göstərir.