İnsan orqanizmi elə mükəmməl qurulub ki, hər dövrün öz ehtiyacına uyğun “avadanlıqla” gəlir. Süd və daimi dişlər də bu uyğunlaşmanın ən gözəl nümunələrindəndir.

Bəs niyə insanlarda həm süd, həm də daimi dişlər olur?

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, körpə doğulanda çənə hələ tam formalaşmadığı üçün böyük dişlərə yer olmur. Buna görə təbiət “müvəqqəti”, yəni süd dişlərini yaradıb. Onlar kiçik, yüngül və yumşaq olur, bu da uşağın həm qidalanmasını, həm də danışmağı öyrənməsini asanlaşdırır.

Təxminən 6 yaşdan etibarən süd dişləri bir-bir tökülür və onların yerini daha möhkəm, böyük və köklü daimi dişlər tutur. Bu proses həm çənə sümüklərinin böyüməsi, həm də bədənin artıq sərt qidaları qəbul etməyə hazırlaşması ilə əlaqədardır.

Alimlərin fikrincə, bu “iki mərhələli diş sistemi” təkamül baxımından çox ağıllı bir həlldir. Əgər uşaqlar doğulduqları andan böyük dişlərlə olsaydı, nə ana südünü əmə bilərdilər, nə də kiçik çənə buna tab gətirərdi.

Maraqlıdır ki, bütün məməlilərdə süd dişləri olur. Lakin insanlarda bu proses daha aydın və mərhələli şəkildə gedir, çünki nitq və çeynəmə funksiyaları çox incə koordinasiyaya malikdir.

Yəni süd dişləri sadəcə “uşaqlıq xatirəsi” deyil, inkişafın vacib mərhələsidir. Onlar bədəni gələcək daimi dişlərə hazırlayır, düzgün çənə forması yaradır və uşaqlığın təbii keçidini təmin edir.

Ləman Əlizadə