2026/2027-ci tədris ili üzrə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Musiqi sənəti istiqaməti üzrə xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisasların nəzəriyyə fənləri üzrə imtahanları ənənəvi olaraq test üsulu ilə təşkil olunacaq.

İştirakçıların imtahana daha keyfiyyətli hazırlaşmalarını təmin etmək məqsədilə musiqi nəzəriyyəsi və solfecio, harmoniya və solfecio, musiqi ədəbiyyatı fənləri üzrə onlayn sınaq imtahanları keçiriləcək.

Bəs onlayn imtahanların hansı müsbət və mənfi tərəfləri var?

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, bir tərəfdən rahatlıq və əlçatanlıq vəd edən onlayn imtahanlar, digər tərəfdən obyektivlik və nəzarət məsələlərini gündəmə gətirir.

Onlayn imtahanların ən böyük üstünlüklərindən biri zaman və məkan sərbəstliyidir. Tələbə və şagirdlər imtahan vermək üçün konkret auditoriyaya getmədən, yaşadıqları məkandan prosesə qoşula bilirlər. Bu, xüsusilə bölgələrdə yaşayanlar və fiziki imkanları məhdud olan şəxslər üçün böyük üstünlükdür. Eyni zamanda nəqliyyat xərcləri, yol stresi və vaxt itkisi aradan qalxır. Onlayn format imtahan prosesinin daha sürətli təşkilinə, nəticələrin isə qısa müddətdə elan edilməsinə imkan yaradır. Rəqəmsal platformalar vasitəsilə avtomatik yoxlama sistemi insan amilindən doğan bəzi subyektiv səhvləri də azalda bilər.

Digər müsbət cəhət isə texnologiya ilə işləmək bacarıqlarının inkişafıdır. Onlayn imtahanlar tələbələri rəqəmsal alətlərlə daha yaxından tanış edir, müasir dövrün tələb etdiyi texnoloji savadlılığın formalaşmasına töhfə verir. Bundan əlavə, bəzi tələbələr üçün ev şəraitində imtahan vermək psixoloji baxımdan daha rahatdır, bu da nəticələrə müsbət təsir göstərə bilər.

Lakin onlayn imtahanların mənfi tərəfləri də az deyil. Ən çox müzakirə olunan problem akademik dürüstlük məsələsidir. Nəzarətin zəif olması köçürmə, kənar müdaxilə və qeyri-etik üsullarla nəticə əldə etmə riskini artırır. Bu isə imtahanların obyektivliyinə ciddi kölgə salır və bilik səviyyəsinin real qiymətləndirilməsini çətinləşdirir. Texniki problemlər də onlayn imtahanların zəif nöqtələrindəndir. İnternetin kəsilməsi, sistem nasazlıqları, kamera və ya mikrofon problemləri imtahan prosesini yarımçıq qoya, hətta tələbənin nəticəsinə mənfi təsir göstərə bilər.

Psixoloji gərginlik də az önəmli deyil. Bəzi iştirakçılar üçün kamera qarşısında uzun müddət qalmaq, texniki nasazlıq qorxusu və sistemin istənilən an çökə biləcəyi düşüncəsi əlavə stres yaradır. Üstəlik, hər kəsin ev şəraiti eyni deyil, səs-küy, ailə üzvləri və uyğun iş mühitinin olmaması konsentrasiyanı poza bilər.

Nəticə etibarilə, onlayn imtahanlar müasir təhsilin qaçılmaz reallığıdır, lakin bu formatın effektivliyi düzgün texniki infrastrukturdan, şəffaf nəzarət mexanizmlərindən və ədalətli qiymətləndirmə sistemindən birbaşa asılıdır. Onlayn imtahan nə tam xilas yoludur, nə də tam problem mənbəyi – doğru tətbiq edildikdə faydalı, nəzarətsiz qaldıqda isə ciddi suallar yaradan bir sistemdir.

Ləman Sərraf