Səhərlər oyananda bədənin ağır, başın dumanlı, enerjinin isə sıfır olması bir çox insan üçün adi hala çevrilib. Halbuki gecə kifayət qədər yuxumuzu almışıq. Bəs onda niyə özümüzü yorğun hiss edirik? 

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, məsələ təkcə yuxunun müddətində deyil, onun keyfiyyətində və gündəlik vərdişlərimizdə gizlənir.

Ən əsas səbəblərdən biri yuxu rejiminin pozulmasıdır. Gec yatıb səhər tez qalxmaq, hər gün fərqli saatlarda yatmaq orqanizmin bioloji saatını çaşdırır. Bədən “dərin yuxu” mərhələsini tamamlaya bilmədikdə, insan oyananda sanki heç yatmamış kimi hiss edir. Xüsusilə telefon, planşet və televizor ekranlarından yayılan mavi işıq yuxu hormonu olan melatoninin ifrazını azaldır və yuxunu səthi edir.

Səhər yorğunluğunun digər səbəbi stres və zehni yüklənmədir. Gün ərzində həddindən artıq düşünmək, narahatlıq, iş gərginliyi gecə beyni “söndürməyə” imkan vermir. İnsan yatmış olsa belə, beyin dincəlmir. Bunun nəticəsi olaraq səhər enerjisizlik, diqqət dağınıqlığı və əsəbilik yaranır.

Qidalanma da burada mühüm rol oynayır. Axşam ağır, yağlı yeməklər yemək, gec saatlarda şirniyyat və ya kofein qəbul etmək yuxunun keyfiyyətini aşağı salır. Bundan əlavə, su azlığı, vitamin-mineral çatışmazlığı (xüsusilə D vitamini, dəmir və maqnezium) da səhərlər halsızlığa səbəb ola bilər.

Bəs bunu aradan qaldırmaq mümkündürmü?

Əlbəttə bu mümkündür. Bunun üçün ilk addım sabit yuxu rejimi yaratmaqdır. Həftəsonları da daxil olmaqla, hər gün eyni saatda yatıb-durmaq orqanizmi balanslayır. Yatmazdan ən azı 1 saat əvvəl telefondan uzaq durmaq, otağı havalandırmaq və işıqları azaltmaq yuxuya keçidi asanlaşdırır.

Səhərlər oyandıqdan sonra dərhal gün işığına çıxmaq və ya pəncərəni açmaq bədənin “oyan” siqnalını almasına kömək edir. Bir stəkan su içmək, yüngül hərəkətlər və ya qısa gərilmə məşqləri qan dövranını sürətləndirir. Səhər yeməyini atlamamaq da vacibdir – balanslı səhər yeməyi enerji səviyyəsini günün ilk saatlarında yüksəldir.

Əgər bütün bunlara baxmayaraq səhərlər uzun müddət yorğunluq davam edirsə, bu, yuxu pozuntuları, hormonal problemlər və ya gizli sağlamlıq məsələlərinin əlaməti ola bilər. Belə hallarda həkimə müraciət etmək artıq lüks yox, zərurətdir.

Ləman Sərraf