Dekabrın 1-i Qazanılmış İmmunçatışmazlığı Sindromu ilə (QİÇS) Mübarizə Günü hər il bütün dünyada həm maarifləndirmə, həm də həmrəylik məqsədi ilə qeyd olunur. Bu günün əsas mesajı sadədir: AİDS haqqında danışmaqdan çəkinməmək, məlumatı düzgün yaymaq və insanlara damğa vurmaqdan uzaq durmaq.

Patrul.az da bu səbəblə QİÇS haqqında məlumatlandırıcı araşdırma hazırlayıb.

QİÇS nədir və niyə bu qədər önəmlidir?

QİÇS – insan immunçatışmazlığı virusunun (İİV) ən son mərhələsidir. Virus müdafiə sistemini zəiflədir və insan bədənini adi infeksiyalara belə dayanıqsız edir. Ən təhlükəlisi isə odur ki, İİV uzun müddət heç bir simptom göstərməyə bilər, bu da gec diaqnostikaya səbəb olur.

Bu gün dünyada milyonlarla insan İİV-lə yaşayır və düzgün müalicə ilə tam normal həyat sürə bilir. Əsas problem virusun özü yox, onun ətrafında formalaşan stigma, qorxu və məlumatsızlıqdır.

Niyə 1 dekabr qeyd olunur?

Bu gün ilk dəfə 1988-ci ildə elan edilib və məqsədi cəmiyyətə mesaj vermək idi: İİV/QİÇS yalnız tibbi məsələ deyil, sosial, psixoloji və humanitar məsələdir.

Qırmızı lent QİÇS-lə mübarizənin rəmzi kimi bugün ən çox istifadə edilən işarədir.

Azərbaycanda vəziyyət necədir?

Son illərdə ölkədə İİV testlərinə maraq artıb. Müxtəlif klinikalar, donor təşkilatlar və səhiyyə qurumları pulsuz test aksiyaları keçirir. Çünki mütəxəssislərin fikrincə, vaxtında testdən keçmək həm insanın həyatı, həm də yoluxmanın qarşısının alınması baxımından ən kritik addımdır.

Müasir müalicə – mifi dağıdan həqiqət

Bütün dünyada ART (antiretrovirus terapiya) adlanan müalicə üsulu sayəsində virusu tam nəzarətdə saxlamaq mümkündür. ART qəbul edən insan normal ömür yaşayır, işləyə, ailə qura bilər və ən önəmlisi virusun səviyyəsi azaldığı üçün başqalarına ötürməyəcək qədər təhlükəsiz olur.

Əsas məqsəd qorxaq yox, məlumatlı olmaqdır

Bu gün bacardığımız ən böyük dəstək maarifləndirmədir:

– QİÇS-in necə keçdiyini bilmək,

– Yanlış inancları aradan qaldırmaq,

– İİV-lə yaşayan insanlara qarşı empati göstərmək.

Unutmamaq lazımdır ki, virus yox, cəmiyyətin yaratdığı damğa insanlara daha çox zərbə vurur.

Dekabrın 1-i hər kəs üçün bir xatırlatmadır. Düzgün məlumat həyat xilas edə bilər. Testdən keçmək cəsarətdir. Dəstək göstərmək isə insanlıq borcudur.

Ləman Sərraf