Bu gün qloballaşan dünyada səyahət etmək daha əlçatan olsa da, hər ölkəyə vizasız gedə bilməklə bağlı qaydalar pasportun gücü ilə müəyyənləşir. Azərbaycan vətəndaşları üçün bu baxımdan vəziyyət xeyli əlverişlidir: Azərbaycan pasportu ilə hazırda 72 ölkəyə vizasız səfər etmək mümkündür, yəni bu ölkələrə əvvəlcədən viza alıb müraciət etməyə ehtiyac qalmır.  

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, bu göstərici “Henley Passport Index” kimi beynəlxalq reytinqlərdə Azərbaycan pasportunun mövqeyini göstərir və dünyadakı vizasız səyahət imkanlarının artdığını təsdiqləyir.

Vizasız səfər rejimi adətən müəyyən müddət üçün nəzərdə tutulur və ölkədən-ölkəyə dəyişir (məsələn, 30 gün, 90 gün və ya daha uzun). Vizasız səfər səyahət, turizm və bəzən işgüzar məqsədlər üçün mümkündür, lakin yaşamaq, işləmək və təhsil üçün həmin ölkənin xüsusi icazəsi tələb olunur.

Bəs hansı ölkələrə vizasız səyahət mümkündür?

Asiya və Yaxın Şərq

Bir çox Asiya ölkələri Azərbaycan vətəndaşlarına vizasız giriş imkanı verir. Məsələn:

• İran – təxminən qısa müddət vizasız səfər imkanı var.

Malayzia – müəyyən müddət vizasız səyahət edilə bilər.

Bu regionda bəzi ölkələr sərhədə çatdıqda viza verirlər və ya elektron viza sistemi tətbiq olunur, yəni əvvəlcədən səfirliyə müraciət etməyə ehtiyac olmur.

Avropa və MDB

Azərbaycan vətəndaşları arasında ən çox səyahət edilən istiqamətlərdən olan ölkələrdə də vizasız rejim mövcuddur. Məsələn:

• Gürcüstan vətəndaşlarımız üçün uzunmüddətli vizasız qalma imkanı yaradır.

• Moldova, Serbiya və Monteneqro kimi ölkələr də müəyyən müddət vizasız səfərə icazə verir. Bu cür ölkələr həm turizm, həm də yaxın qonşularla münasibətləri asanlaşdıran sərhədsiz yol seçimləri təklif edir.

Amerika və Karib dənizi

Azərbaycan pasportu ilə vizasız gedilə bilən ölkələr arasında Bahamas, Barbados, Kolumbiya və Ekvador kimi ölkələr də vardır. Bu bölgələr əsasən qısa müddətli turist səfərləri üçün uyğundur və tropik tətil, mədəni kəşf kimi imkanlar verir.

Afrika, Okeaniya və digər regionlar

Vizalı səfər tələbi olmayan ölkələrin siyahısında Seyşel adaları, Namibiya, Vanuatu və bir neçə Afrika ölkəsi də yer alır. Bu regionlara vizasız səfər təbiət, safari və unikal mədəni mühit axtaran səyahətçilər üçün cəlbedicidir.

Nəyi nəzərə almaq lazımdır?

Vizasız səfər imkanları tez-tez yenilənir və pandemiya, beynəlxalq münasibətlər və ölkələrin daxili qaydalarından asılı olaraq dəyişə bilər. Belə ki bəzi ölkələr vizasız səfərə girişdə viza (visa-on-arrival) və ya elektron viza sistemi tətbiq edə bilər. Bu halda əvvəlcədən onlayn müraciət tələb olunur.

Qonşu ölkələr və ya Şengen zonasının ölkələri kimi bölgələr üçün isə vizalar hələ də tələb olunur. Səyahət etməzdən əvvəl hər zaman səfirliklərin və rəsmi konsulluqların saytını yoxlamaq tövsiyə edilir. Azərbaycan vətəndaşları üçün bu gün dünya üzrə təxminən 70–72 ölkəyə vizasız səyahət imkanı mövcuddur, bu da pasportun beynəlxalq səfər azadlığı baxımından orta səviyyədə olduğunu göstərir.

Ləman Sərraf