Ötən gün qonşu Türkiyədə baş vermiş zəlzələlərdən yəqin ki, hər birimiz xəbərdarıq. Bu hadisə tarixdə baş vermiş digər dəhşətli zəlzələləri yada salmır deyil. Tarix boyu bir çox güclü zəlzələlər şəhərləri yerlə-yeksan edib, minlərlə insanın həyatına son qoyub. 

Budur, Patrulaz.az tarixə damğa vuran ən sarsıdıcı zəlzələlərdən bəziləri haqqında məlumat verir:

Valdivia Zəlzələsi – Çili (22 may 1960)

9,5 bal gücündəki bu zəlzələ indiyədək qeydə alınmış ən güclü yer silkələnməsi hesab olunur. Çilidə başlayan təkanlar 10 dəqiqədən çox davam edib, ardınca sunami baş verib. Suları okeanları aşaraq Havay, Yaponiya və Filippin sahillərinə qədər çatıb. Təxminən 2 min insan həyatını itirib, 2 milyondan çox insan evsiz qalıb.

Haiti Zəlzələsi – Port-o-Prens (12 yanvar 2010)

7 bal gücündə olsa da, zəif infrastruktur və yoxsulluq səbəbindən nəticələri dəhşətli oldu. Qısa müddətdə paytaxt Port-o-Prens demək olar ki, tamamilə dağıldı. 230 mindən çox insan öldü, 1,5 milyon insan evsiz qaldı. Bu hadisə Haiti tarixində ən böyük humanitar böhranlardan birinə çevrildi.

Hind Okeanı Zəlzələsi və Sunamisi (26 dekabr 2004)

9,1 bal gücündəki zəlzələ İndoneziya sahillərində baş verdi və 14 ölkəni əhatə edən nəhəng sunamiyə səbəb oldu. Dalğalar 30 metr hündürlüyə çataraq sahil şəhərlərini silib-süpürdü. 230 mindən çox insan həyatını itirdi. Bu faciə sunami təhlükəsi haqqında beynəlxalq xəbərdarlıq sistemlərinin qurulmasına səbəb oldu.

Honşu Zəlzələsi – Yaponiya (11 mart 2011) 

9 bal gücündəki zəlzələ və onun ardınca gələn sunami Yaponiyanın şimal-şərq sahillərini viran qoydu. Dalğalar Fukusima Atom Elektrik Stansiyasına zərər vuraraq nüvə fəlakətinə səbəb oldu. 15 mindən çox insan öldü, on minlərlə insan itkin düşdü. Bu hadisə həm də nüvə təhlükəsizliyi mövzusunu yenidən gündəmə gətirdi.

Bam Zəlzələsi – İran (26 dekabr 2003)

6,6 bal gücündə olsa da, qədim Bam şəhərinin palçıq kərpicdən tikilmiş evləri bir neçə saniyədə çökdü. 26 mindən çox insan öldü, şəhər demək olar ki, xəritədən silindi. Qədim Bam qalası da ciddi ziyan gördü.

Nepal Zəlzələsi – Katmandu (25 aprel 2015)

7,8 bal gücündəki zəlzələ Katmandu vadisini və Himalay dağlarının bəzi bölgələrini viran qoydu. 9 mindən çox insan öldü, Everest dağında qar uçqunu baş verdi. Min illərlə qorunan tarixi məbədlər bir anda yerlə bir oldu.

Kahramanmaraş Zəlzələsi – Türkiyə və Suriya (6 fevral 2023)

Gecə saatlarında ard-arda baş verən 7,8 və 7,5 bal gücündə iki güclü zəlzələ Türkiyənin cənub-şərqini və Suriyanın şimal bölgələrini yerlə-yeksan etdi. 11 vilayət birbaşa təsirləndi: Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Malatya, Qaziantep və digər bölgələrdə minlərlə bina çökdü. Rəsmi rəqəmlərə görə, Türkiyə və Suriyada 55 mindən çox insan həyatını itirdi, yüz minlərlə insan yaralandı. Şiddətli soyuq hava və dağıntıların miqyası xilasetmə işlərini daha da çətinləşdirdi. Bu hadisə həm də beynəlxalq yardım kampaniyalarının ən böyük nümunələrindən birinə çevrildi.

Ləman Sərraf