Müasir dövrdə estetik əməliyyatlar bir çox insan üçün təkcə bədən görünüşünü dəyişmək vasitəsi deyil, eyni zamanda özünəinamı bərpa etmək, sosial həyatını canlandırmaq, psixoloji rifahını gücləndirmək üçün bir yol kimi görülür. Lakin bu yol, bəzən ağır tibbi fəsadlara, maliyyə itkilərinə, hətta həyat keyfiyyətində ciddi enişlərə səbəb ola bilir.

Patrulaz.az estetik əməliyyatların ortaya çıxardığı fəsadlar barədə araşdırma edib.

Qlobal artım: Rəqəmlər nə deyir?

Amerika Plastik Cərrahlar Cəmiyyətinin (ASPS) 2023-cü il hesabatına əsasən, yalnız ABŞ-də ötən il 18 milyondan çox estetik prosedur icra olunub. Bu əməliyyatlar sırasında burun estetikası (rinoplastika), sinə böyütmə, liposaksiya və blefaroplastika (göz qapağı əməliyyatı) liderlik edir. Türkiyə, Braziliya və Cənubi Koreya da estetik turizmin mərkəzinə çevrilərək, bu sahədə sürətli yüksəliş göstərən ölkələr arasındadır.

Fəsadlar: Yalnız fiziki deyil, həm də psixoloji

Estetik əməliyyatların fəsadları təkcə uğursuz nəticələr və infeksiyalarla məhdudlaşmır. Londonun “King’s College Hospital” klinikasından plastik cərrah Dr. Martin Evans bildirir:
“Ən çox rast gəldiyimiz komplikasiyalar infeksiya, kapsula kontrakturası (silikon ətrafında toxuma sərtləşməsi), sinir zədələnməsi və estetik narazılıqdır. Amma unutmamalıyıq ki, psixoloji təsirlər fiziki qədər ağır ola bilər”.

Bir çox insan estetik əməliyyatdan sonra “Bədən Disforiyası” (Body Dysmorphic Disorder – BDD) kimi psixoloji narahatlıqla qarşılaşır. Harvard Universitetinin psixiatriya şöbəsinin araşdırmasına əsasən, bu sindrom estetik əməliyyat etdirənlərin təxminən 7-15%-də müşahidə olunur.

Saxta klinikalar və təcrübəsiz həkimlər: Ucuz ətin şorbası olmaz

İnternetdə yayılan saysız-hesabsız “öncə-sonra” fotoları, reklam kampaniyaları və “influencer” tövsiyələri çoxlarını qeyri-peşəkar və lisenziyasız klinikalara yönəldir. Hətta “turistik estetik paket” adı altında otel, transfer və əməliyyat xidmətləri bir arada təklif olunur. Bu da tibbi təhlükəsizliyin ciddi şəkildə sual altına düşməsinə səbəb olur.

2022-ci ildə Dünya Sağlamlıq Təşkilatı (WHO) tərəfindən yayımlanan hesabatda qeyd olunur ki, hər il minlərlə insan qeyri-rəsmi klinikalarda edilən estetik müdaxilələr nəticəsində ağırlaşmalarla üzləşir. Bəzi hallarda bu, ölümcül nəticələrlə də yekunlaşır.

Mədəniyyət və sosial media təsiri: Gözəllik anlayışı dəyişir

Sosial mediada filtrlərlə idealizə edilən simalar, “perfect body” trendləri və dayanmadan dəyişən moda anlayışı insanları estetik müdaxilələrə sövq edir. Psixoloq Dr. Jennie Martin (University of California) bunu belə izah edir:
“İnsanlar daha çox sosial təsdiq üçün əməliyyat etdirirlər. Gözəl görünmək deyil, daha çox ‘bəyənilmək’ üçün”.

Bu, xüsusilə gənc nəsil üçün təhlükə yaradır. 18 yaşına çatmamış estetik əməliyyat istəyənlərin sayı dünya üzrə artmaqda davam edir. Bu isə onların fiziki və emosional inkişafına mənfi təsir göstərə bilər.

Hüquqi və etik mübahisələr

Bir çox ölkədə estetik cərrahiyə ilə bağlı hüquqi boşluqlar mövcuddur. Pasiyentin əməliyyatdan əvvəl tam məlumatlandırılması, risklərin aydın şəkildə izah edilməsi və razılıq sənədlərinin düzgün tərtibi hələ də bəzən nəzərə alınmır. Bu isə sonradan həm hüquqi mübahisələrə, həm də pasiyentin hüquqlarının pozulmasına səbəb olur.

Gözəlliyin sərhədi harada bitir?

Doğrudur, estetik əməliyyatlar həyat keyfiyyətini yüksəldə bilər. Lakin bu, yalnız düzgün seçimlər və professional tibbi yanaşma ilə mümkündür. Sadəcə bir ideal görünüşə çatmaq uğrunda bədənin və psixikanın təhlükəyə atılması isə nə dərəcədə rasionaldır?

Unutmayaq ki, dəyişmək bir seçimdir, amma sağlamlıq bir fürsətdir və bu fürsəti qorumaq hər şeydən önəmlidir.

Ləman Sərraf