Son illərdə gənclər arasında xərçəng halları ciddi şəkildə artıb. 20, 30 və 40 yaşlarında olan insanlar arasında döş, yoğun bağırsaq və digər xərçəng növlərinin sayı sürətlə yüksəlir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının hesabatları bu tendensiyanı təsdiqləyir və həyəcan siqnalı verir.

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, gənclər arasında xərçəng hallarının artması artıq sadəcə ehtimal deyil, elmi olaraq təsdiqlənmiş faktdır. 

Bu artımın arxasında bir neçə amil dayanır, lakin yeni tədqiqatlar xüsusilə ultra emal olunmuş və qablaşdırılmış qidaların rolunu vurğulayır.

ABŞ-də aparılan 20 illik araşdırmada 29.000-dən çox qadının qidalanma vərdişləri və endoskopiya nəticələri izlənib. Tədqiqat göstərib ki, ultra emal olunmuş qidaları daha çox istehlak edən şəxslərdə polip riski 45% yüksəkdir. Bu poliplərin bir qismi illər ərzində xərçəngə çevrilə bilər.

Xərçəngin yaranmasına şərait yaradan əsas amillər bunlardır:

Ultra emal olunmuş və qablaşdırılmış qidalar

Çörək, səhər yeməyi məhsulları, souslar, salam, kolbasa, şəkərli və süni içkilər gənclərin sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradır. Bu məhsullar yüksək şəkər, duz və doymuş yağ ehtiva edir və raf ömrünü uzatmaq üçün əlavə kimyəvi maddələrdən istifadə olunur.

Sağlam olmayan həyat tərzi

Fiziki aktivliyin azlığı, yuxu pozğunluqları və stress xərçəng riskini artıran amillərdir.

Ekoloji faktorlar

Hava çirkliliyi və mikroplastiklərin gündəlik həyatımıza daxil olması da gənclərin sağlamlığına mənfi təsir göstərir.

Xərçəngən qorunmaq üçün əsas tövsiyyələr bunlardır: 

– Ultra emal olunmuş qidalardan mümkün qədər uzaq durmaq;

– Təzə tərəvəz, meyvə və təbii qidalara üstünlük vermək;

– Fiziki aktivliyi artırmaq və stressi idarə etmək.

– Sağlam yuxu rejimi və balanslı həyat tərzi formalaşdırmaq.

Gənclər arasında xərçəng hallarının artması təkcə fərdi deyil, həm də ictimai sağlamlıq problemi olaraq qiymətləndirilir. Sağlam qidalanma və düzgün həyat tərzi riskləri azaltmaq üçün ən effektiv yoldur.