Son iki ildə həm dünyada, həm də Azərbaycanda turizm sektorunda qiymətlər nəzərəçarpacaq dərəcədə bahalaşıb. Otellərin, istirahət mərkəzlərinin, hətta qısamüddətli kirayə evlərin qiymətləri xüsusilə yay və bayram mövsümlərində 30–70% arasında artıb. Bu bahalaşma Azərbaycan turistinin seçimlərinə də ciddi təsir göstərir.

Patrul.az həm bahalaşmanın səbəblərini, həm də yerli turistlərin dəyişən davranışlarını araşdırıb.

Otel qiymətləri niyə artır? – Səbəblər

• Xərclərin çoxalması: Enerji, işçi qüvvəsi, ərzaq və logistika xərclərinin bahalaşması otellərin maya dəyərini artırıb.
• Turist axınının artması: Xüsusilə 2023–2024-cü illərdən sonra Azərbaycanın xarici turistlər üçün cəlbediciliyi yüksəlib. Tələb artdıqca qiymətlər də bahalaşır.
• Mövsümi fərqlər: Yay mövsümündə otellərin doluluq səviyyəsi 90%-ə yaxınlaşır ki, bu da tariflərin yüksəlməsinə səbəb olur.
• Tikinti və yenilənmə xərcləri: Yeni otellərin tikintisi və mövcud obyektlərin təmiri qiymət artımını qaçılmaz edir.

Otellərin çoxu bildirir ki, qiymət artımı “məcburi addım”dır, çünki əməliyyat xərcləri əvvəlki illərlə müqayisədə kəskin şəkildə yüksəlib.

Bahalaşma turistlərin seçimlərinə necə təsir edir?

Araşdırmalar göstərir ki, Azərbaycan turistləri artıq əvvəlki kimi spontan şəkildə otel bron etmir. Seçim meyarları dəyişib:

– Qısamüddətli səfərlərin artması

7 günlük istirahət əvəzinə 2–3 günlük region səyahətlərinə üstünlük verilir.

– Kirayə evlərə keçid

“Booking” və “Airbnb” kimi platformalardakı mənzillər daha sərfəli olduğu üçün maraq artır.

Ailələr üçün kirayə evlər otellərə nisbətən təxminən 30% daha ucuzdur.

– Daha erkən bron

Öncədən rezervasiya edən turistlər 15–25% daha aşağı qiymət əldə edir. Buna görə insanlar artıq bronları aylar əvvəl edir.

– Xarici ölkələrə səyahət

Bəzi hallarda Gürcüstan, Türkiyə və Dubay istiqamətləri daxili turizmdən daha ucuz başa gəldiyi üçün turist axınının bir hissəsi xaricə yönəlir.

Yerli turist nəyə üstünlük verir?

Müşahidələrə əsasən, azərbaycanlı turist artıq “lüks”dən daha çox “rahatlıq + sərfəlilik” modelinə üstünlük verir.

Ən çox seçilənlər:

• Aparthotellər – mətbəx olduğu üçün əlavə xərc azalır.
• Glamping və kənd turizmi – daha münasib qiymət və təbiətə yaxın mühit.
• “All inclusive” otellər – bütün xərclərin əvvəlcədən məlum olması rahatlıq yaradır.
• Şəxsi villalar və bağ evləri – xüsusilə ailələr üçün daha sərfəlidir.

Artıq çoxları “2 günlük istirahətə 600–800 manat verməyə dəyməz” fikri ilə qiymət–keyfiyyət balansını daha ciddi analiz edir.

Azərbaycan turizm bazarı üçün nəticələr

Qiymət artımları həm sektor, həm də turist davranışında yeni reallıq formalaşdırır:

1. Otellər daha çevik və fərqli paketlər təklif etməyə başlayır.
2. Kənd turizmi, dağ yürüşləri, ekoturlar kimi alternativ istiqamətlər populyarlaşır.
3. Sahibkarlar yerli turistləri itirməmək üçün endirim və kampaniyaların sayını artırır.

Ekspertlərin fikrincə, yaxın iki ildə turizm bazarı yeni balans nöqtəsi tapacaq: qiymətlər nisbətən stabilləşəcək, sektor isə daha çox diversifikasiya olunacaq.

Ləman Sərraf