Siz həqiqətən özünüzü tanıyırsınızmı, yoxsa sadəcə tanıdığınızı düşünürsünüz? Əksər insanlar “mən özümü yaxşı tanıyıram” desələr də, əslində çox vaxt duyğularının, reaksiyalarının və həqiqi istəklərinin fərqində olmurlar. Psixoloqların fikrincə, özünü dərk etmək həm daxili rahatlığın, həm də sağlam münasibətlərin əsas açarıdır.

Patrulaz.az-ın məlumatına görə, özünü dərindən tanıyan insanlar həyatdakı qərarlarını daha şüurlu verir, streslə daha asan mübarizə aparır və ətrafdakılarla münasibətlərini daha səmimi şəkildə qururlar.

Bəs bu insanların fərqi nədədir?

Budur, özünü dərk etməsi yüksək olan insanların gündəlik həyatda etdikləri beş sadə, amma həyatı dəyişdirən davranış:

Yeni şeyləri sınayırlar

Özünü tanımağın ən təsirli yollarından biri  rahatlıq zonasından çıxmaqdır. Daxili dünyasını kəşf edən insanlar yeni fəaliyyətlərə açıq olurlar: kimisi ilk dəfə rəsm çəkməyə başlayır, kimisi isə qorxusuna baxmayaraq ictimai çıxış edir. Bu cür təcrübələr insana “mən nəyə qadirəm?”, “nədən qorxuram?”, “nə məni həyəcanlandırır?” kimi suallara cavab tapmaq imkanı yaradır. Sadəcə bir addım atmaq kifayətdir. Yeni yemək bişirmək, fərqli bir kitab oxumaq, yaxud təkbaşına səyahətə çıxmaq belə özünü tanımağın başlanğıcı ola bilər.

Fikirlərini yazırlar

Gündəlik tutmaq, qeydlər aparmaq və ya sadəcə duyğularını yazmaq, insanın özünü anlamaq üçün güclü vasitədir. Tədqiqatlar göstərir ki, yazmaq beyin üçün bir növ “ayna” rolunu oynayır. İnsan kağız üzərində düşüncələrini gördükcə onları daha aydın dərk edir.

Məsələn, günün sonunda “bu gün məni nə xoşbəxt etdi?” və ya “nəyə görə əsəbiləşdim?” kimi sadə suallara cavab yazmaq belə daxili sakitlik yaradır. Cəmi 10 dəqiqəlik yazı vərdişi belə insanın öz duyğularını tanımasına böyük təsir göstərir.

Özünü qiymətləndirirlər

Özünü tanıyan insanlar səhvlərindən qaçmır, əksinə, onlardan öyrənirlər. Onlar “niyə belə davrandım?”, “bu vəziyyətdə nə hiss etdim?” kimi suallar verərək özlərini mühakimə etmədən analiz edirlər. Bəzən şəxsiyyət testləri və ya dəyərlər sorğuları da bu prosesdə köməkçi ola bilər. Araşdırmalara görə, öz səhvini etiraf edən insanlar daha dürüst olur və ətrafında güvən yaradır. Özünü qiymətləndirmək  mükəmməl olmaq deyil, həqiqi “mən”i qəbul etmək deməkdir.

Məqsədlərini aydın müəyyən edirlər

Hər birimizin arzuları var, amma az adam bu arzuların arxasındakı həqiqi məqsədi dərk edir. Özünü yaxşı tanıyan insanlar nə istədiklərini konkret şəkildə ifadə edir və ona doğru kiçik, planlı addımlarla irəliləyirlər. Şəxsi dəyərlərlə uyğun gələn məqsədlər daha uzunömürlü motivasiya yaradır.

Məsələn, “mən jurnalist olmaq istəyirəm” demək əvəzinə “hər gün bir xəbər oxuyub onu təhlil edəcəyəm” kimi məqsəd qoymaq daha real və davamlı nəticə verir.

Özlərinə vaxt ayırmaqdan utanmırlar

Cəmiyyətdə tez-tez “əvvəl başqalarını düşün” deyilir. Amma psixoloqlar bildirir ki, özünə diqqət eqoizm deyil, sağlamlıqdır. Daxili balansını qorumaq üçün öz duyğularını dinləmək, tək qalmaq və enerjini bərpa etmək vacibdir. Özünü dərk edən insanlar başqalarına yardım etməzdən öncə öz enerjilərini tənzimləyirlər. Çünki boş bir qəlbdən sevgi, yorğun bir zehnən isə anlayış çıxmaz. Bu vərdiş, həm emosional dayanıqlığı, həm də münasibətlərdə səmimiyyəti gücləndirir.

Özünü tanımaq doğuşdan gələn bir istedad deyil, öyrənilən bir bacarıqdır. Yeni təcrübələrə açıq olmaq, fikirlərini yazmaq, səhvlərdən dərs çıxarmaq, məqsədləri aydınlaşdırmaq və özünə vaxt ayırmaq – bunlar hər bir insanın həyata baxışını dəyişə bilər. Unutmayın ki, özünü tanıyan insan, həyatını idarə etməyi bacarandır.