Səhər oyananda ilk toxunduğunuz, gün boyu əlinizdən düşməyən və gecə yastığınızın altına qoyduğunuz smartfon əslində mikroskopik bir zibillikdir.

Patrul.az-ın apardığı araşdırmalar göstərir ki, gün ərzində dəfələrlə üzünüzə və ağzınıza yaxınlaşdırdığınız telefon ekranı ictimai tualetlərin oturacaq hissəsindən qat-qat daha təhlükəli bakteriya mənbəyi ola bilər.

Mikrobioloqların laboratoriya testlərinin nəticələri də bunu təsdiqləyir. Araşdırmalara görə, ictimai tualet oturacağının hər kvadrat santimetrində orta hesabla 50–100 bakteriya olur. Orta statistik smartfon ekranında isə hər kvadrat santimetrdə təxminən 1500–2500 bakteriya aşkar edilir. Bu isə o deməkdir ki, telefon ekranı tualet oturacağından 10–20 dəfə daha çirkli ola bilər. İnsanlar tualetdən istifadə etdikdən sonra əllərini yuyurlar, lakin çoxları telefonunu nə qədər tez-tez dezinfeksiya etdiyini düşünmür.

Bakteriyaların telefona toplanmasının əsas səbəbi isə sadədir: biz telefonu demək olar ki, hər yerə aparırıq. İnsanların böyük əksəriyyəti tualetə telefonla daxil olur. Tualetdə havada yayılan nəcis hissəcikləri və bakteriyalar ekranın üzərinə çökə bilər. Bundan əlavə, avtobus və metroda tutacaqlardan yapışan əllərlə dərhal telefona toxunuruq. Yemək yeyərkən də eyni vaxtda telefondan istifadə edirik. Əlimizdəki yağ və qida qalıqları isə bakteriyalar üçün uyğun mühit yaradır.

Telefonla danışarkən həmin bakteriyalar birbaşa üz dərisinə, buruna və ağıza yaxınlaşır. Bu isə müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Məsələn, bakteriyalar məsamələri bağlayaraq üzdə sızanaqların yaranmasına səbəb olur. Əgər sızanaqlar üzün həmişə eyni tərəfində əmələ gəlirsə, bunun səbəblərindən biri telefon ola bilər.

Bundan başqa, E. coli və Salmonella kimi təhlükəli bakteriyalar telefondan əllərə, oradan isə qida vasitəsilə ağıza keçərək mədə-bağırsaq infeksiyalarına yol aça bilər. Telefon ekranı həmçinin virusların, o cümlədən soyuqdəymə və qrip viruslarının saatlarla, bəzən isə günlərlə yaşaması üçün uyğun mühit hesab olunur.

Mütəxəssislər bildirir ki, təmiz əllərlə çirkli telefona toxunmaq əlləri ümumiyyətlə yumamaqla eyni nəticə verə bilər. Buna görə də telefonun gigiyenasına diqqət yetirmək vacibdir. Tövsiyə olunur ki, hər gün ən azı bir dəfə telefon ekranı mikrofiber parça və 70 faizli izopropil spirt məhlulu və ya spirtli salfetlə silinsin. Tualetə telefonla daxil olmaq vərdişindən imtina etmək, yemək zamanı telefona toxunmamaq və əlləri tez-tez yumaq da gigiyena baxımından vacibdir. Əks halda, əllər yuyulduqdan sonra yenidən dezinfeksiya olunmamış telefona toxunmaq bütün təmizliyi mənasız edə bilər.

Bu araşdırma göstərir ki, gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilmiş smartfonlar əslində ən böyük gigiyena risklərindən biri ola bilər.

Cəmilə Cəfərzadə