Yeni il ümid, yenilənmə və xoşbəxtlik rəmzi sayılır. Küçələr bəzədilir, sosial mediada sevinc dolu paylaşımlar artır, “yeni il – yeni başlanğıc” şüarı hər yerdə səslənir. Lakin bu möhtəşəm mənzərənin arxasında çox vaxt danışılmayan başqa bir reallıq var. Bəzi insanlar üçün yeni il daxili narahatlıq, kədər və izahı çətin emosional gərginlik dövrünə çevrilir.

Patrul.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislər bu halı şərti olaraq “ildönümü depressiyası” və ya “yeni il depressiyası” adlandırırlar. Məsələ ondadır ki, yeni il xoşbəxtliyin məcburi norma kimi təqdim edildiyi bir zaman olduğu üçün bu hisslər çox vaxt gizlədilir və yaşanan kədər sanki şəxsi qüsur kimi qəbul edilir.Psixoloji baxımdan təqvim dəyişiklikləri insan şüurunda simvolik sərhədlər yaradır. Yeni il isə bu sərhədlərin ən güclüsüdür. İnsanlar istər-istəməz geriyə baxır:

“Nə etdim, nə edə bilmədim, hansı planlar yarımçıq qaldı?”

Bu daxili hesabat bəziləri üçün motivasiya mənbəyinə çevrilsə də, digərləri üçün ağır emosional yük yaradır. Xüsusilə çətin il keçirən, itki yaşayan, iş və ya maddi qeyri-müəyyənlik içində olan şəxslərdə uğursuzluq və çatışmazlıq hissləri daha da dərinləşə bilir.

“Zaman çox sürətlə keçir” hissi

Yeni il ərəfəsində tez-tez ortaya çıxan suallar diqqət çəkir:

“Bu yaşda harada olmalı idim?”, “Niyə hələ də istədiyim yerdə deyiləm?”, “Vaxt əlimdən qaçırmı?” Mütəxəssislər bildirir ki, bu düşüncələr insanın özünü dəyərsiz və geridə qalmış hiss etməsinə səbəb ola bilər. Halbuki həyat yalnız bir təqvim ili ilə ölçülə bilməyəcək qədər mürəkkəb və fərdidir.

Sosial media effekti: xoşbəxtlik vitrini

Yeni il dövründə sosial media müqayisə ehtiyacını maksimum həddə çatdırır. Bayram süfrələri, səyahətlər, böyük hədəflər və “ideal həyat” görüntüləri ard-arda paylaşılır. Bu görüntülərlə öz real həyatını müqayisə edən insanlar çox vaxt özlərini qeyri-kafi hiss edirlər. Unudulan əsas məqam budur: sosial mediada gördüklərimiz həyatın bütöv mənzərəsi deyil, yalnız seçilmiş və nümayiş üçün hazırlanmış anlardır. Lakin emosiyalar hər zaman bu rasional məlumatı nəzərə almır.

“Hamı xoşbəxtdir, təkcə mən belə hiss edirəm?”

Yeni il dövründə emosional sıxıntının əsas səbəblərindən biri də görünməz, lakin güclü xoşbəxt olmaq məcburiyyətidir. Reklamlar, ictimai gözləntilər və sosial platformalar şən, enerjili və ümidli ruh halını norma kimi təqdim edir. Bu normaya uyğun gəlməyən insanlar isə günahkarlıq hissi yaşayır, özlərini tənha və anlaşılmamış hiss edirlər. Psixoloji yanaşmaya görə isə basdırılan hisslər zamanla daha güclü şəkildə üzə çıxır.

“Pozitiv ol” demək həmişə kömək etmir. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, yeni il dövrü tək yaşayanlar, yaxın zamanda itki yaşayanlar və ya depressiya və narahatlıq pozğunluğu keçmişi olan şəxslər üçün xüsusilə çətin ola bilər. Bu səbəbdən “narahat olma”, “pozitiv düşün” kimi ifadələr çox vaxt faydalı olmaq əvəzinə, insanın hisslərini etibarsızlaşdırır.

Özünüzə qarşı daha şəfqətli olun. Yeni il hər şeyin bir gecədə dəyişməli olduğu bir sınaq deyil. Bəzən sadəcə dayanmaq, yorğunluğu qəbul etmək və özünə anlayış göstərmək kifayətdir. Mütəxəssislər bildirir ki, əgər kədər və narahatlıq hissləri uzanır, gündəlik həyatı çətinləşdirir və ümidsizlik dərinləşirsə, peşəkar dəstək axtarmaq zəiflik deyil – bu, ruhi sağlamlığa verilən dəyərin göstəricisidir.

Təqvimin dəyişməsi həyatın dərhal dəyişməli olduğu anlamına gəlmir. Yeni il böyük və sərt qərarlar üçün yox, özünü anlamaq və tələsmədən irəliləmək üçün bir fürsət ola bilər. Çünki bəzən ən böyük başlanğıc – özünüzə bir az daha çox anlayış göstərə bilməkdir.