Yuxular hər zaman insanlığın ən böyük sirrlərindən biri olub. Bəzən gördüyümüz bir yuxu günlərlə yaddaşımızdan silinmir, bəzən isə gecənin bir aləmində səbəbsiz yerə oyanırıq. Bu halların arxasında hansı məqamların dayandığı isə hər zaman maraq doğurur.

Patrul.az-ın araşdırmalarına görə, insanlar arasındakı psixoloji və emosional bağlar düşündüyümüzdən daha dərindir. Xüsusilə gecə saat 02:00-04:00 aralığında oyaq qalan insanlarda yaradıcılıq və narahatlıq hissi daha da artır. Bu hal melatonin və kortizol hormonlarının balansının dəyişməsi ilə əlaqələndirilir. Məhz bu saatlarda insan beyni daha çox xəyal qurmağa, keçmiş hadisələri xatırlamağa və təhlil etməyə meylli olur.

Araşdırmalara əsasən, gecə saat 03:00 radələrində beyin dalğaları ən həssas mərhələyə çatır. Bəzi iddialara görə, bu saatlarda oyaq olan insanların şüuraltı fəaliyyəti daha aktiv olur və emosional bağda olduqları şəxsləri yuxularında görmə ehtimalı artır. Bu hal beynin dərin yuxu mərhələsində məlumatları emal etməsi ilə izah edilir.

Çox zaman düşünürük ki, kimisə xatırladığımız üçün onu yuxuda görürük. Lakin mütəxəssislər bildirir ki, bu daha çox bizim həmin insanla bağlı daxili hisslərimiz və yaddaşımızda qalan emosional izlərlə bağlıdır. İnsan beyni yatmazdan əvvəl güclü emosiyalar yaşadıqda, bu hisslər yuxulara da əks olunur.

Yuxular eyni zamanda beynin özünü tənzimləmə mexanizmlərindən biridir. Gün ərzində yaşadığımız stress, sevinc, qorxu və gərginlik yuxu zamanı emal edilir. Bu proses beynin informasiya yükünü azaltmasına və psixoloji tarazlığı qorumasına kömək edir.

Mütəxəssislərin fikrincə, insan beyni yuxuda tamamilə yeni simalar yaratmır. Yuxuda gördüyümüz tanımadığımız insanlar belə, əslində həyatımızda qarşılaşdığımız, lakin şüuraltımızda qalan real şəxslərin obrazlarıdır. Beyin bu görüntüləri yaddaşdan seçərək yenidən formalaşdırır.

Yuxuda birini görmək, qarşı tərəfin sizi düşündüyünün sübutu deyil. Bu, daha çox sizin həmin insanla bağlı xatirələrinizin, hisslərinizin və ya həll olunmamış emosional məsələlərin yenidən üzə çıxmasıdır. Xüsusilə yaxın dostlar, ailə üzvləri və sevdiklərimizlə bağlı yuxular daha tez-tez müşahidə olunur.

Yuxu zamanı məntiqi düşünmə zəiflədiyi üçün beyin hisslərə və təsəvvürlərə daha açıq olur. Bu səbəbdən yuxular bəzən real həyatda ifadə edə bilmədiyimiz düşüncələrin simvolik forması kimi ortaya çıxır.

Nəticə etibarilə, yuxular sadəcə təsadüfi görüntülər deyil. Onlar insanın daxili dünyasının, emosional vəziyyətinin və psixoloji proseslərinin əksidir. Gecə saatlarında oyaq qalmaq və ya müəyyən insanları yuxuda görmək, çox vaxt şüuraltımızın bizə göndərdiyi mesajlar kimi qiymətləndirilə bilər.

Cəmilə Cəfərzadə