Gözəllik naminə xərçəng riski: Süni zaqarın görünməyən tərəfi
Müasir dövrdə bronzlaşmış dəri bir çoxları üçün sağlamlıq və prestij rəmzi sayılsa da, “süni zaqar” anlayışının arxasında ciddi bioloji proseslər dayanır. Süni zaqar dedikdə əsasən iki üsul nəzərdə tutulur: UB şüaları ilə dərini yandıran solyarilər və dərinin üst qatını rəngləyən kosmetik vasitələr (avto-zaqar). Lakin elmi araşdırmalar göstərir ki, süni yolla əldə edilən rəng heç də həmişə təhlükəsiz deyil.
Patrul.az-ın bu sahədə apardığı araşdırmalar və mütəxəssis rəyləri göstərir ki, süni günəş vannaları ilə bağlı bir neçə kritik təhlükə mövcuddur:
Konsentrasiya olunmuş UB şüalar
Solyari aparatları təbii günəşdən 10-15 dəfə daha güclü ultrabənövşəyi (UB) şüa yaya bilər. Bu, dərinin genetik strukturuna birbaşa zərbə deməkdir.
Araşdırmalara görə, solyaridən cəmi bir neçə seans istifadə etmək belə, ən təhlükəli dəri xərçəngi növü olan melanomanın yaranma riskini kəskin artırır. Xüsusilə 30 yaşdan aşağı gənclər üçün bu risk daha yüksəkdir. Maraqlı psixoloji məqamlardan biri də insanların zaqar almaqdan asılı vəziyyətə düşməsidir. Bu insanlar özlərini həmişə “solğun” hiss edir və daha çox solyariyə gedərək dərini geri dönməz zədələrə məruz qoyurlar. Süni UB şüaları dərinin kollagen liflərini parçalayır. Nəticədə dəri elastikliyini itirir, vaxtından əvvəl qırışlar və piqment ləkələri yaranır.
Əgər UB şüalarından qaçmaq, amma yenə də bronz rəng almaq istəyirsinizsə, kosmetik həllər daha təhlükəsiz sayılır:
DHA (Dihidroksiaseton): Bu vasitələrin tərkibindəki əsas maddədir. O, qana keçmir, sadəcə dərinin ən üst (ölü) hüceyrələri ilə reaksiyaya girərək rəngi dəyişir.
Müvəqqəti təsir: Bu rəng 5-7 gün qalır və dəri yeniləndikcə təbii şəkildə yox olur.
Diqqət yetirilməli məqam: Avto-zaqar sizi günəşdən qorumur! Üstündən mütləq günəş qoruyucu krem (SPF) çəkilməlidir.
Vacib xəbərdarlıqlar:
Gözlərin qorunması – Solyaridə xüsusi eynəklərdən istifadə etməmək katarakta və göz qapağı xərçənginə yol aça bilər.
Dərmanlarla qarşılıqlı təsir – Bəzi antibiotiklər və ya dəri kremləri dərini işığa qarşı daha həssas edir (fotosensibilizasiya), bu da solyaridə ağır yanıqlara səbəb ola bilər.
Sağlamlığınızı estetik görüntüyə qurban verməmək üçün təbii üsullara üstünlük vermək və mütləq həkim (dermatoloq) müayinəsindən keçmək tövsiyə olunur.
Cəmilə Cəfərzadə






