Mikrodalğalı sobada bir neçə dəqiqəyə hazır olan yemək müasir həyatın ən böyük “rahatlıq simvolu” kimi görünür. Amma son araşdırmalar göstərir ki, bu rahatlığın görünməyən tərəfi var. Xüsusilə plastik qabda satılan hazır qidalar qızdırılarkən tərkibinə mikroplastik hissəciklər və müxtəlif kimyəvi maddələr keçə bilər. Bu isə həm sağlamlıq, həm də ətraf mühit üçün ciddi suallar yaradır.

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, Greenpeace tərəfindən yayımlanan hesabatlarda vurğulanır ki, plastik qabların istiliyə məruz qalması nəticəsində çoxsaylı mikroplastik hissəciklər qidaya keçə bilər. Mikroplastiklər gözlə görünmür, amma bədənə daxil olduqda uzunmüddətli təsirlər yarada bilər. Alimlər artıq bu hissəciklərin insan qanında, ağciyərlərdə və hətta plasentada aşkarlandığını bildirirlər. Bu isə problemin düşündüyümüzdən daha ciddi olduğunu göstərir.

Hazır yeməklərin riskləri yalnız plastiklə məhdudlaşmır. Bu tip qidalar adətən uzunömürlü olsun deyə konservantlar, stabilizatorlar və dad gücləndiricilərlə zəngin olur. Yüksək duz miqdarı, gizli şəkər və doymuş yağlar isə ürək-damar xəstəlikləri, yüksək təzyiq və piylənmə riskini artırır. Qısa desək, tez və rahat olan hər şey bədən üçün “rahat” olmaya bilir.

Mikrodalğada qızdırılma prosesi də ayrıca müzakirə mövzusudur. Problem mikrodalğanın özü yox, qabın materialıdır. Plastik qızdırıldıqca tərkibindəki bəzi maddələr qidaya keçə bilər. Bu maddələrin bəzilərinin hormonal sistemə təsir etdiyi, endokrin pozuntularla əlaqələndirildiyi barədə araşdırmalar mövcuddur. Xüsusilə uşaqlar və hamilə qadınlar üçün bu risk daha həssas hesab olunur.

Ekoloji tərəfi isə daha genişdir. Hazır yeməklər çox vaxt birdəfəlik plastik qablaşdırmada satılır. Bu qablar tullantıya çevrildikdən sonra parçalanaraq yenə mikroplastik formasında torpağa və suya qarışır. Yəni problem yalnız yeməyi yeyən insanla bitmir, bu zəncir təbiətə qədər uzanır. Dənizlərdə, balıqlarda, içməli suda belə mikroplastik izlərinə rast gəlinməsi artıq qlobal reallıqdır.

Bütün bunlar o demək deyil ki, hər hazır yemək təhlükəlidir və mikrodalğalı soba istifadə edilməməlidir. Məsələ şüurlu seçimdədir. Əgər hazır qida istifadə ediləcəksə, onu plastik qabdan çıxarıb şüşə və ya keramika qabda qızdırmaq daha təhlükəsizdir. Tərkib siyahısını oxumaq, yüksək duz və konservantlı məhsullardan uzaq durmaq da vacibdir. Ən sağlam seçim isə mümkün qədər evdə hazırlanmış yeməklərə üstünlük verməkdir.

Ləman Sərraf