Ev heyvanları arasında pişiklər ən çevik və müvazinətli canlılar sayılır. Onların hündürlükdən yıxılarkən çox vaxt dörd ayaq üstə yerə düşməsi isə illərdir insanların diqqətini çəkən maraqlı xüsusiyyətlərdən biridir. Bu hal təsadüfi deyil.

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, pişiklərin bu bacarığı bir neçə əsas bioloji xüsusiyyətlə bağlıdır.

Pişiklərin yıxılan zaman dörd ayaq üstə düşməsi onların təkamül prosesində qazandıqları unikal anatomik xüsusiyyətlər və “düzəltmə refleksi” sayəsində mümkün olur. Bu qabiliyyət vəhşi təbiətdə, xüsusilə ağaclara dırmaşan pişiklərin hündürlükdən düşərkən sağ qalması üçün formalaşıb.

Bunun da əsas səbəblərindən biri “düzəltmə refleksi”dir. Pişiklərin daxili qulağında yerləşən “vestibulyar” aparat, yəni müvazinət orqanı yıxılma anında bədənin vəziyyətini dərhal müəyyən edir. Pişik havada bir saniyədən də az müddətdə başını yerə paralel vəziyyətə gətirir, daha sonra isə bədəni avtomatik olaraq həmin istiqamətə uyğun şəkildə dönür. Məsələn, pəncərədən sürüşərək düşən pişik çox qısa müddətdə bədənini döndərərək ayaqlarını yerə tərəf istiqamətləndirə bilir.

Digər mühüm səbəb onurğa sütununun elastikliyidir. Pişiklərin onurğası insanlarla müqayisədə daha elastikdir və fəqərələr arasında hərəkət imkanları daha genişdir. Bu xüsusiyyət onların havada bədənlərini təxminən 180 dərəcə çevirməsinə şərait yaradır. Məsələn, damdan və ya ağacdan sürüşən pişik bədənini bükərək əvvəlcə ön hissəni, sonra isə arxa hissəni uyğun istiqamətə döndərə bilir.

Pişiklərin skelet quruluşunda fərqli cəhətlərdən biri də körpücük sümüyünün ya çox kiçik olması, ya da demək olar ki, sərbəst quruluşa malik olmasıdır. Buna görə də onların qabaq ayaqları bədənə əsasən əzələ və vətərlər vasitəsilə bağlanır. Bu xüsusiyyət pişiklərə yıxılma zamanı zərbəni daha yaxşı amortizasiya etməyə kömək edir. Məsələn, masa və ya şkaf üzərindən düşən pişik ayaqlarını açaraq zərbənin təsirini bədən boyunca paylaya bilir.

Pişiklərin eniş zamanı istifadə etdiyi başqa bir mexanizm isə “paraşüt effektidir”. Hündürlükdən düşərkən onlar ayaqlarını kənara açaraq bədən səthini genişləndirir. Bu isə hava müqavimətini artırır və düşmə sürətini müəyyən qədər azaldır. Nəticədə yerə eniş daha yumşaq olur. Bəzən çoxmərtəbəli binalardan düşən pişiklərin sağ qalması da məhz bu mexanizmlə izah edilir.

Bu qabiliyyət pişiklərdə doğuşdan mövcud olsa da, tədricən inkişaf edir. Pişik balalarında düzəltmə refleksi təxminən 3-4 həftəlik dövrdə görünməyə başlayır və 6-7 həftəliyində tam formalaşır. Bu mərhələdən sonra onlar yıxılarkən bədənlərini daha rahat idarə edə bilirlər.

Bununla belə, bu xüsusiyyət pişikləri bütün təhlükələrdən qoruyan mexanizm deyil. Əgər hündürlük çox azdırsa, məsələn 30 santimetrdən aşağıdırsa, pişiyin havada dönməsi üçün kifayət qədər vaxt olmaya bilər. Digər tərəfdən, çox böyük hündürlüklərdən düşmək də təhlükəlidir. Pişik ayaq üstə düşsə belə, daxili orqanların zədələnməsi və ya sümük qırıqları baş verə bilər.

Məsələn, baytar həkimlərin müşahidələrinə görə, bəzən eyvandan və ya yüksək mərtəbədən yıxılan pişiklər sağ qalsa da, daxili travmalar və ya ayaq sınıqları ilə klinikalara gətirilir. Bu isə göstərir ki, onların müvazinət sistemi güclü olsa da, hündürlük faktoru yenə də ciddi risk yaradır.