Bu gün Bakının azad edilməsindən 105 il ötür.

Patrulaz.az xəbər verir ki, 1918-ci ilin qanlı-yazılı səhifələrində xalqımızın taleyini dəyişən ən möhtəşəm günlərdən biri də sentyabrın 15-dir. Düz 105 il əvvəl – 1918-ci il sentyabrın 15-də Azərbaycan və türk əsgərləri Bakını erməni-bolşevik işğalından azad edərək tariximizin şərəfli səhifəsini yazdılar…Bu qələbə təkcə hərbi əməliyyat deyildi, bu, Azərbaycan dövlətinin taleyini həll edən, müstəqilliyimizi möhkəmləndirən, paytaxtımızı azad edən tarixi dönüş idi.

İşğalın qaranlıq günləri

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti mayın 28-də istiqlalını elan etsə də, ölkənin ən mühüm strateji mərkəzi Bakı və ətraf rayonlar hələ də daşnak-bolşeviklərin işğalı altında idi. 31 mart qırğınında minlərlə günahsız azərbaycanlının qətlə yetirilməsi yaddaşlardan silinməmişdi. Şəhərin azad edilmədən müstəqilliyi möhkəmləndirmək mümkün deyildi.

Gənc dövlətin gücü hələ zəif idi, beynəlxalq aləmdə isə Azərbaycan tanınmırdı. Belə bir zamanda Osmanlı Türkiyəsi qardaşlıq borcunu yerinə yetirdi. Nuru paşanın rəhbərliyi ilə Qafqaz İslam Ordusu Azərbaycana göndərildi.

Qardaş qanı ilə yazılan zəfər

Avropa dövlətlərinin etirazlarına baxmayaraq, türk əsgərləri Azərbaycanın yardımına yetişdi.

Osmanlı Türkiyəsi, bütün çətinliklərinə baxmayaraq, qardaşlıq borcunu yerinə yetirdi. Nuru paşanın rəhbərliyi ilə Azərbaycana gələn Qafqaz İslam Ordusu avqust-sentyabr aylarında ağır döyüşlərdən sonra 1918-ci il sentyabrın 15-də Bakı üzərində qələbə qazandı. Bakının azad olunması həm Azərbaycan tarixində, həm də Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığında misilsiz hadisədir. Bu gün 105 il sonra da həmin günün qəhrəmanları ehtiramla anılır, şəhidlərin ruhu qarşısında baş əyilir.

Bir paytaxtın qurtuluşu, bir xalqın möhkəmlənməsi

Bakı azad edildikdən sonra, sentyabrın 17-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti Gəncədən Bakıya köçürüldü. Paytaxtın geri qaytarılması dövlətin mövcudluğunu möhkəmləndirdi və gənc respublikanın siyasi, iqtisadi və mədəni həyatında yeni mərhələ açdı.

1918-ci ilin 15 sentyabrı yalnız Azərbaycan üçün yox, həm də Türkiyə-Azərbaycan qardaşlıq tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Bu gün də hər iki xalq həmin qələbəni qürurla xatırlayır, şəhidlərin ruhunu ehtiramla yad edir.

Bu möhtəşəm qələbə böyük itkilər bahasına başa gəldi. Yalnız Bakının azadlığı uğrunda Osmanlı ordusu 1130 şəhid verdi. Ümumilikdə isə türk əsgərlərinin Azərbaycanda apardığı hərbi əməliyyatlarda 5 minə yaxın şəhid canından keçdi. Onların qəhrəmanlığı xalqımızın yaddaşında əbədi qaldı.

Parlaq qələbənin paradı

Sentyabrın 16-da bu möhtəşəm zəfəri qeyd etmək üçün türk və Azərbaycan hərbi hissələrinin paradı keçirildi. Paradda Nuru paşa, Xəlil paşa, general Əlağa Şıxlinski, polkovnik Həbib bəy Səlimov, eləcə də Azərbaycan parlamenti və hökumət üzvləri, Bakı və ətraf kəndlərin sakinləri iştirak etdilər.

Paraddan sonra qələbənin rəmzi olaraq qoşun hissələrinin müşayiəti ilə dövlət rəhbərləri Bakıya daxil oldular. İki gün sonra, sentyabrın 17-də, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti paytaxtı Gəncədən Bakıya köçürdü. Bununla da Azərbaycanda dövlət quruculuğunun əsas mərhələsinə başladı.

105 ildən sonra

Bu gün – 105 il sonra, Bakının azadlığı hadisəsi hələ də milli yaddaşımızda işıqlı səhifədir. Hər il sentyabrın 15-də Azərbaycan xalqı həmin günün qəhrəmanlarını anır, azadlıq uğrunda canını fəda edən türk və azərbaycanlı əsgərlərin müqəddəs ruhu önündə baş əyir.

Bakının azad edilməsi xalqımızın azadlıq mübarizəsinin, Türkiyə-Azərbaycan dostluğunun və qardaşlığının ən parlaq simvoludur.