Son illərdə sosial şəbəkələrlə bağlı ən çox səslənən narahatlıq məhz şəxsi məlumatların satışa çıxarılmasıdır. İstifadəçilər “Mənim nömrəm, şəkillərim, hətta mesajlarım necə olur ki, başqa şirkətlərin əlinə keçə bilər?” deyə haqlı suallar verirlər. Məsələ ondadır ki, sosial şəbəkələr hər gün milyonlarla insanın həyatından toplanan məlumatlarla işləyir və bu məlumatlar həm reklam, həm də analitik məqsədlərlə istifadə oluna bilər.

Bəs sosial şəbəkələr şəxsi məlumatlarımız baxımından nə dərəcədə təhlükəlidir?

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, əsas təhlükə burada gizlənir: çoxları sosial şəbəkəyə qeydiyyat zamanı hansı icazələri verdiyini belə xatırlamır. Halbuki “xidmət şərtləri”ndə platformanın sizin yerləşdiyiniz bölgədən tutmuş bəyəndiyiniz məzmunlara qədər geniş məlumat toplamasına imkan verilir. Bu məlumatlar birbaşa satılmasa belə, platformalar onları reklam şirkətlərinə yönləndirir və bu da istifadəçilərdə “mənim haqqımda hər şeyi bilirlər” hissi yaradır.

Digər tərəfdən, sosial şəbəkələrin qarşılaşdığı kiberhücumlar da riski artırır. Məlumat bazalarının sızması nəticəsində şəxsi məlumatlar qaranlıq internetdə satışa çıxarıla bilər. Başqa sözlə, təhlükə təkcə platformanın özündən deyil, üçüncü tərəflərdən də qaynaqlana bilər.

Bəs özümüzü necə qoruyaq?

– Şərtləri oxumadan “qəbul et”ə basmamaq.

– Hər bir tətbiqə verdiyimiz icazələri mütəmadi olaraq yenidən yoxlamaq.

– Şübhəli linklərə və “pop-up”lara daxil olmamaq.

– Eyni şifrədən hər yerdə istifadə etməmək.

– Məlumat paylaşarkən “Bunu sabah hər kəs görsə, problem olacaqmı?” sualını vermək.

Nəticə olaraq, sosial şəbəkələr tamamilə təhlükəsiz deyil, amma düzgün istifadə qaydalarına əməl olunduqda risk minimal səviyyəyə enir.

Ləman Sərraf