Demək olar ki, hər kəs həyatında ən azı bir dəfə bunu yaşayıb: yuxuda qəfil boşluğa düşürsən, bədən sanki aşağı çəkilir və diksinərək oyanırsan. Ürək sürətlə döyünür, bəzən hətta yerindən sıçrayırsan.

Patrul.az-ın araşdırmalarına görə, bu hiss beynin ölümə bənzər vəziyyəti səhv anlaması ilə bağlı ola bilər. Yuxuya gedəndə bədən tədricən:

• əzələləri boşaldır,
• ürək döyüntüsünü yavaşladır,
• nəfəsi səthiləşdirir.

Amma bəzən beyin bu keçidi düzgün “oxumur”. O an beyin belə bir siqnal verə bilər: “Bədən nəzarətdən çıxır”.

Nəticədə beyin səni xilas etmək üçün ani reaksiya yaradır – düşmə hissi.

Bu hissin elmi adı var, amma bu, insanı sakitləşdirmir. Araşdırmalarda buna hipnik sıçrayış (hypnic jerk) deyilir. Bu hal beyin yuxu ilə oyaqlıq arasında qaldıqda baş verir. Amma məsələ buradadır ki, beyin bu anı real təhlükə kimi yaşayır. Yəni sən sadəcə yuxu görmürsən, beynin səni xilas etdiyini düşünür.

Bu hiss niyə qorxuludur?

Çünki düşmə hissi:

• şüuraltı olaraq ölümlə əlaqələndirilir,
• nəzarəti itirmə qorxusunu aktivləşdirir,
• insanın ən dərin instinktlərinə toxunur.

Ona görə də bu yuxudan oyananda qorxu uzun müddət keçmir.

Niyə bəzən daha tez-tez olur?

Bu hiss daha çox:

• stressli dövrlərdə,
• yorğunluq zamanı,
• gecə gec yatanda,
• kofein və ya nikotinin təsiri altında baş verir.

Yəni beyin artıq gərgindirsə, yuxuya keçidi daha təhlükəli sayır. Beyin bu hissi yaratmaqla səni qorumağa çalışır. Amma qoruma üsulu… səni qorxutmaqdır.

Və sən o an başa düşürsən ki, yuxuda belə beyin nəzarəti əldən vermək istəmir.

Cəmilə Cəfərzadə