Sınıq güzgü, qurumuş güllər, dayanmış saat və ya köhnə əşyaların evə uğursuzluq gətirdiyi ilə bağlı inanclar əsrlərdir müxtəlif xalqların mədəniyyətində yaşayır. Bir çox insanlar bu cür əşyaları evdə saxlamağın bərəkəti azaltdığına, ailə münasibətlərinə mənfi təsir göstərdiyinə və hətta bədbəxtlik gətirdiyinə inanırlar. Bəs bu fikirlərin elmi əsası varmı, yoxsa söhbət sadəcə xalq inanclarından gedir?

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, müxtəlif mədəniyyətlərdə bəzi əşyalar uğursuzluq simvolu hesab olunur. Ən məşhur inanclardan biri sınmış güzgü ilə bağlıdır. Qədim Roma və Avropa inanclarında güzgünün sınmasının yeddi il uğursuzluq gətirəcəyinə inanılırdı. Bunun səbəbi insanların güzgünü təkcə əks etdirən əşya deyil, həm də insanın ruhunu əks etdirən mistik vasitə kimi qəbul etmələri idi. Müasir elm isə bu inancı təsdiqləmir.

Qurumuş və ya çürümüş bitkilərlə bağlı da oxşar inanclar mövcuddur. Xalq arasında hesab edilir ki, solmuş güllər evdə mənfi enerji yaradır. Psixoloqlar isə bunun fərqli izahını verirlər. Onların fikrincə, baxımsız və qurumuş bitkilər insanın əhvalına və məkan haqqında təəssüratına mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə də onları “uğursuzluq mənbəyi” deyil, estetik və psixoloji baxımdan yenilənməsi lazım olan əşyalar kimi qiymətləndirmək daha doğru olar.
Dayanmış saat da bir çox ölkələrdə uğursuzluq rəmzi hesab edilir. Xüsusilə bəzi Asiya mədəniyyətlərində işləməyən saat həyatın dayanmasını və ya mənfi dəyişiklikləri simvolizə edir. Elmi baxımdan isə işləməyən saatın heç bir mistik təsiri yoxdur. Lakin evdə uzun müddət təmir olunmayan və istifadəsiz qalan əşyaların toplanması səliqəsizlik hissi yarada və insanın psixoloji rahatlığına təsir göstərə bilər.

Bəzi insanlar çatlamış qab-qacaqdan istifadə etməyi də uğursuzluq əlaməti hesab edirlər. Maraqlıdır ki, burada praktik səbəb də var. Çatlamış qabların səthində bakteriyalar daha asan toplana bilər və iti kənarlar zədələnmə riski yarada bilər. Buna görə də mütəxəssislər belə qabların istifadəsini gigiyenik və təhlükəsizlik baxımından məsləhət görmürlər.
Folklorda köhnə, istifadəsiz və yararsız əşyaların uzun müddət evdə saxlanılmasının da bərəkəti azaltdığına inanılır. Psixoloqlar bildirirlər ki, həddindən artıq əşya yığmaq insanın stress səviyyəsini artıra, diqqətini yayındıra və yaşayış mühitini daha yorucu edə bilər. Son illərdə aparılan araşdırmalar da göstərir ki, səliqəli və nizamlı məkanlarda yaşayan insanlar özlərini daha rahat və məhsuldar hiss edirlər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, “uğursuzluq gətirən əşyalar” anlayışının elmi sübutu yoxdur. Bununla belə, təmiz, işıqlı və səliqəli yaşayış mühiti insanın psixoloji rifahına müsbət təsir göstərir. İstifadəsiz, sınmış və ya yararsız əşyaların evdən uzaqlaşdırılması mistik səbəblərə görə deyil, daha rahat, təhlükəsiz və sağlam yaşam mühiti yaratmaq baxımından faydalıdır.
Beləliklə, evə uğursuzluq gətirən əşyalarla bağlı inanclar daha çox xalq mədəniyyətinin və folklorun bir hissəsidir. Həyatımızdakı uğur və ya uğursuzluğu əşyalardan daha çox qərarlarımıza, davranışlarımıza və gündəlik vərdişlərimizə bağlamaq isə daha rasional yanaşma hesab olunur.

Ləman Sərraf