Azərbaycanda hər il insanlar arasında qida və dərmandan zəhərlənmə halları baş verir. Bu ilin ilk altı ayı ərzində də dərmandan zəhərlənmə səbəbi ilə Kliniki Tibbi Mərkəzin (KTM) Toksikologiya şöbəsinə 275 nəfər müraciət edib.

Müraciət edənlərdən 7 nəfərin həyatını xilas etmək mümkün olmayıb.

Bəs hansı halda dərmandan zəhərlənmə baş verir?

 

Patrulaz.az-ın araşdırmasına görə, dərman zəhərlənmələri müxtəlif səbəblərdən baş verə bilər və bu hallar çox vaxt ciddi tibbi müdaxilə tələb edir.

Bu səbəblər hansılardır?

 

Dozanın aşılması (doza həddi keçildikdə)

– Təyin olunan miqdardan artıq dərmanın qəbul edilməsi (istər bilərəkdən, istərsə də təsadüfən).

– Uşaqların evdə təsadüfən dərman udması – ən çox rast gəlinən haldır.

Dərmanın düzgün istifadə edilməməsi

– Qida ilə və ya digər dərmanlarla qarşılıqlı təsirə girərək toksik reaksiyalar yaratması.

– Dərmanın qəbul vaxtı, doza aralığı və istifadəsi ilə bağlı təlimatlara əməl olunmaması.

Allergik və ya fərdi həssaslıq reaksiyaları

– Hətta kiçik dozada olsa belə, bədən müəyyən maddəyə qarşı dözümsüz ola bilər.

– Anafilaktik şok kimi ağır reaksiyalar yarana bilər.

Qarışıq dərman istifadəsi (polifarmasiya)

– Bir neçə dərmanın eyni anda, xüsusən də fərqli həkimlər tərəfindən yazılması.

– Bəzi dərmanların bir-biri ilə uyğun gəlməməsi orqanizmdə toksik təsirə səbəb olur.

Saxlama və istifadə müddəti ilə bağlı səhvlər

– İstifadə müddəti keçmiş dərmanların qəbulu.

– Dərmanların düzgün şəraitdə saxlanmaması nəticəsində kimyəvi tərkibinin pozulması.

İntihar və ya özünə qəsd cəhdləri

– Xüsusilə psixoloji problemlər yaşayan şəxslərdə bilərəkdən yüksək dozalı dərman istifadəsi.

Uşaqlar və yaşlılar arasında diqqətsizlik

– Uşaqlar üçün təhlükəli olan dərmanların açıqda saxlanılması.

– Yaşlıların yaddaş problemləri səbəbilə dərmanı təkrar-təkrar qəbul etməsi.

Dərman zəhərlənmələrinin əlamətləri nələr ola bilər?

– Ürəkbulanma, qusma

– Başgicəllənmə, şüur bulanıqlığı

– Nəfəs darlığı

– Qarında ağrı

– Dəri səpgiləri, tərləmə

– Nəbzin yavaşlaması və ya sürətlənməsi

– Bayılma və ya koma

Bəs belə bir halda nə etməli?

– Dərhal Təcili Yardım çağırın (112 və ya lokal təcili xidmət).

– Dərmanı içən şəxsin adını, miqdarını və saat neçədə qəbul etdiyini bildirin.

– Özbaşına qusdurmağa çalışmayın – bəzi maddələrdə bu daha da təhlükəli ola bilər.

Ləman Sərraf