Çoxumuz yatmazdan əvvəl son dəfə telefona baxır, onu yastığın yanında və ya çarpayının baş tərəfində qoyaraq yuxuya gedirik. Bu, adi və zərərsiz görünən bir vərdişdir. Halbuki yuxu gigiyenası üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, problem təkcə telefonun yaydığı işıq və ya bildiriş səslərində deyil, onun bizə həddindən artıq yaxın olmasındadır.

Patrul.az-ın araşdırmasına görə, smartfonun gecə əlçatan məsafədə olması beynin istirahət rejiminə keçməsinə mane ola və yuxunun keyfiyyətini nəzərəçarpacaq dərəcədə azalda bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, gecə smartfonu çarpayının yanında saxlamaq əvəzinə onu ən azı bir metr, imkan daxilində isə 1,5-2 metr uzaqda yerləşdirmək daha məqsədəuyğundur. Bunun əsas səbəbi elektromaqnit şüalanması deyil, davranış vərdişləridir. Telefon əlinizin altında olduqda, gecə gələn ən kiçik bildiriş, ekranın işıqlanması və ya təsadüfi oyanış belə insanı sosial şəbəkələrə, mesajlara və xəbərlərə baxmağa sövq edə bilər. Bu zaman beyin yenidən aktivləşir və yuxuya qayıtmaq çətinləşir.

Araşdırmalarda vurğulanır ki, yuxu keyfiyyətini qorumaq üçün təkcə telefonu uzaq qoymaq kifayət etmir. Yatmazdan əvvəl “Narahat etməyin” rejimini aktivləşdirmək və ya bildirişləri söndürmək də vacibdir. Müasir smartfonlarda ailə üzvləri və ya digər vacib şəxslər üçün istisna yaratmaq mümkündür. Beləliklə, təcili zənglər qəbul edilir, lakin digər bildirişlər yuxunu pozmur.

Ekspertlər həmçinin yatmazdan əvvəl ən azı 30-60 dəqiqə telefondan istifadə etməməyi tövsiyə edirlər. Bu müddətdə sosial şəbəkələrdə vaxt keçirmək əvəzinə kitab oxumaq, sakit musiqi dinləmək, meditasiya etmək və ya növbəti günün planını hazırlamaq beynin rahatlaşmasına və daha tez yuxuya getməyə kömək edir.
Telefonunu zəngli saat kimi istifadə edənlər üçün də sadə, lakin effektiv məsləhət var. Smartfonu çarpayıdan uzaqda yerləşdirmək səhər siqnalı söndürmək üçün ayağa qalxmağa məcbur edir. Bu isə orqanizmin daha tez ayılmasına kömək edir və zəngli saatın təxirəsalma düyməsini təkrar-təkrar basmaq vərdişini azaldır.

Mütəxəssislərin qənaətinə görə, smartfonu gecələr çarpayıdan uzaqda saxlamaq kiçik görünən, lakin böyük təsir göstərən bir vərdişdir. Bu sadə dəyişiklik gecə oyanmalarının sayını azalda, yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra, telefondan asılılığı minimuma endirə və səhərlər daha enerjili oyanmağa kömək edə bilər. Bəzən sağlam yuxuya aparan yol yeni texnologiyadan deyil, sadəcə onu bir qədər uzağa qoymaqdan keçir.

Ləman Sərraf